🎯 Ön Koşul Beceriler
Bebeğinizin evdeki aile üyelerinin seslerini tanıyabilmesi, yüz takibi yapabilmesi ve bir kişinin odadan çıktığını fark edecek kadar çevresiyle ilgili olmasıdır.
🧸 Gerekli Materyaller
Evde bulunabilir: Ekstra bir malzemeye gerek yoktur; sadece bebeğin çok sevdiği ve güvendiği bir aile üyesi (anne, baba veya anneanne).
📝 Evde Uygulama Adımları
**ADIM 1 – Hazırlık:** Sevgili ailemiz, bebeğinizi salonda halının üzerine oturtun ve önüne sevdiği birkaç oyuncağı bırakın. Siz de hemen yanına oturun. Odadaki diğer ebeveyn (veya bakım veren kişi) çocuğun görebileceği bir mesafede dursun. "Sevgili ailemiz, bugün bebeğimizin hayatındaki en değerli varlıkların kalıcılığını ve arkamızdan bakma bilincini gözlemleyeceğiz" diyerek süreci başlatın.
**ADIM 2 – Model Olun:** Odadan çıkacak olan kişi yavaşça kapıya doğru yürüsün. Çıkmadan hemen önce bebeğe baksın, elini sallayarak yumuşak bir ses tonuyla "Ben mutfağa gidiyorum tatlım, birazdan geleceğim, bay bay!" desin. Kapıdan çıkma ve vedalaşma eyleminin güvenli bir durum olduğuna dair ona harika bir sosyal model olun.
**ADIM 3 – Destekli Deneme:** Kişi odadan çıktığı tam o saniyede, siz matın üzerinde bebeğin yanında kalın. Bebek oyuncağından başını hiç kaldırmazsa, nazikçe çenesinden veya omuzlarından tutarak yüzünü kapıya doğru çevirin (fiziksel yardım). Parmağınızla boş kapıyı gösterip "Bak, anne/baba gitti, mutfaktan bize mama getirecek" diyerek görsel ve sözel destekle durumu anlamasına rehberlik edin.
**ADIM 4 – Bağımsız Deneme:** Başka bir gün, bebek sakin bir şekilde etrafı izlerken çok bağlandığı kişi odadan normal bir şekilde çıkıp gözden kaybolsun. Dışarıdan hiçbir yönlendirme yapmadan izleyin. Kapının kapanma sesini veya adımları takip ederek başını bağımsızca kapıya çevirdiğini, kişinin gittiği yöne doğru "Nereye gitti?" dercesine beklentiyle baktığını gözlemlediğiniz an "Evet tatlım, anne/baba odaya geri gelecek" diyerek başarısını onaylayın.
**ADIM 5 – Zorluk Artırma:** Kişi odadan çıktıktan sonra bebek kapıya bakarken, içeriden hafifçe seslensin: "Buradayım!". Bebeğin sadece kapıya bakmakla kalmayıp, sesin geldiği yöne doğru kulak kabartmasını ve bakışını sürdürmesini isteyerek zihinsel kalıcı nesne hafızasını üst seviyeye taşıyın.
**ADIM 6 – Oyunlaştırın:** Cee-ee İstasyonu oyunu; odadan çıkan kişi kapının arkasına geçip 2 saniye sonra neşeyle "Cee-ee!" diyerek geri dönsün. Ayrılma ve kavuşma anlarını korkutucu olmaktan çıkarıp neşeli bir saklambaç oyununa dönüştürün. Bu tatlı güven pratiklerini gün içinde doğal anlarda 3-5 dakika tekrarlayın.
⚠️ Uzman Notu: Dikkat Edilecekler ve Uyarlamalar
- Bu yaşlarda ayrılık kaygısı çok yoğun başlayabilir; eğer kişi odadan çıktığında bebek sakin kalıp arkasından bakmak yerine şiddetli bir ağlama krizine giriyorsa oyunu hemen sonlandırın ve giden kişiyi odaya çağırarak "Buradayım" güvenini anında verin.
- Odadan çıkan kişinin evde yaşayan, çocuğun tamamen aşina olduğu biri olmasına dikkat edin.
- Kapıyı yüzüne sertçe kapatmayın.
Çocuğunuzun güçlü olduğu kanala göre; eğer işitsel yetersizliği nedeniyle kapının açılıp kapanma sesini veya adım seslerini duyamadığı için giden kişinin arkasından bakmakta zorlanıyorsa, somutlaştırmak adına odadan çıkmadan hemen önce bebeğin tam görüş alanına girip abartılı şekilde el sallayabilir veya odanın ışığını bir kez yakıp kapatarak (görsel kanal desteği) odadan ayrıldığınızın farkındalığını kolayca sağlayabilirsiniz.