Özel Eğitim Gelişim Rehberi
Çocuğunuzun gelişim basamaklarını uzman onaylı MEB standartlarıyla takip edin.
📂 Kaba Motor
- 0-3 AyGövde desteği ile oturtulduğunda başını en az 1-2 saniye tutar.
- 0-3 AyYüzüstü ve sırtüstü yatırıldığında başını bir taraftan diğer tarafa çevirir.
- 0-3 AySırtüstü yatarken kol ve bacaklarını simetrik, ritmik ve ardışık olarak hareket ettirir.
- 4-6 AySırtüstü pozisyondan yanlara döner.
- 4-6 AySırtüstü pozisyondan yüzüstü pozisyona döner.
- 4-6 AyOturma pozisyonuna alındığında başını dik tutar.
- 7-9 AyEmekleme pozisyonu alır ve ileri/geri sürünür.
- 7-9 AyDesteksiz oturur.
- 10-12 AyEşyalara tutunarak sıralar (yan yan yürür).
- 10-12 AyEşyalara tutunarak ayağa kalkar.
- 13-18 AyBağımsız olarak yürür.
- 13-18 AyDengesini kaybetmeden yerden oyuncak alır.
- 19-24 AyKoşar adımlarla yürür/koşar.
- 19-24 AyTopa ayağıyla vurur.
- 25-36 Ayİki ayağıyla aynı anda zıplar.
- 25-36 AyÜç tekerlekli bisikletin pedallarını çevirir.
- 37-48 AyÇift ayakla olduğu yerde ardışık zıplar.
- 37-48 AyBelirli bir mesafeyi çift ayak sıçrayarak ilerler.
- 37-48 AyAlçak bir engelin üzerinden çift ayakla atlar.
- 37-48 AyYardımla tek ayağının üzerinde bir süre durur.
- 37-48 AyMerdivenleri her basamağa bir ayağını koyarak (sıralı şekilde) çıkar.
- 37-48 AyKendisine atılan büyük bir topu kollarıyla yakalar.
- 37-48 AyTopu hedefe doğru atar.
- 37-48 AyHareket halindeki topa ayağı ile vurur.
- 49-60 AyAtılan topu sadece ellerini kullanarak yakalar.
- 49-60 AyElleri ile topu yerden sektirir.
- 49-60 AyEngellerin üzerinden/etrafından dolanarak hızlıca koşar.
- 49-60 AyBelirlenen bir çizgi üzerinde dengeli şekilde yürür.
- 49-60 AyTek ayağının üzerinde en az 5 saniye dengede durur.
- 61-78 AyMüzik eşliğinde ardışık ve ritmik kaba motor hareketler yapar.
- 61-78 AyYüksek bir yerden (yaklaşık 20-30 cm) yere güvenli şekilde atlar.
- 61-78 AyBisiklet, paten veya skuter gibi araçları dengeli şekilde kullanır.
- 61-78 AyFarklı yönlere (geri geri, yan yan) dengeli şekilde yürür.
- 61-78 AyTek ayak üzerinde sıçrayarak ilerler.
📂 Bilişsel Gelişim
- 0-3 Ay20-30 cm uzaklıktaki dikkat çekici bir nesneye bakar.
- 0-3 Ayİnsan yüzünü dikkatlice izler.
- 0-3 Ayİnsan sesine ve çevresel seslere başını çevirerek ya da hareketleri ile tepki verir.
- 0-3 AyKonuşan kişinin yüzünü izler.
- 0-3 AyAğzını annenin memesine ya da biberona doğru çevirir.
- 0-3 AyYetişkinle göz kontağı kurar.
- 0-3 AyGözleri ile takip ettiği nesne yok olduğunda nesnenin kaybolduğu yere 2-3 saniye bakar.
- 0-3 AyBakım sunulmak amacıyla kendisine yaklaşıldığında hareketleri ile heyecanlandığını gösterir.
- 0-3 AyYavaşça hareket eden nesneyi bakışları ile görüş açısı içindeyken yukarı-aşağı hareket ettirildiğinde izler.
- 0-3 AyYavaşça hareket eden nesneyi bakışları ile sağdan sola ve soldan sağa hareket ettirildiğinde 90 derece izler.
- 4-6 AyYavaşça hareket eden nesneyi bakışları ile sağdan sola ve soldan sağa 180 derece izler.
- 4-6 AySırt üstü yatarken ellerini inceler.
- 4-6 AyHuzursuzken, kucağa alınmak için yaklaşıldığında sakinleşir.
- 4-6 AyAşina olduğu nesneleri işlevine uygun olarak kullanır.
- 4-6 AyElindeki nesneyi ağzına götürür.
- 4-6 AyGörüş alanının dışına çıkan bir nesneyi gözleri ile arar.
- 4-6 AyElindeki nesne ile bir süre oynar.
- 4-6 AyBakışını bir nesneden diğerine yöneltir.
- 4-6 AyAşina olduğu nesneleri ya da kişileri tanıdığını nesneye/kişiye uzanmaya çalışma, ses çıkarma gibi tepkilerle belli eder.
- 4-6 AyOtururken göz hizasından yere düşen nesneye, başını ve vücudunu öne eğerek bakar.
- 4-6 AyAraştırarak insan ya da çevresel seslerin kaynağını bulur.
- 4-6 AyKucağa alınmayı istediğini hareketleriyle belli eder.
- 4-6 AySes çıkaran nesneleri tekrarlı olarak sallar.
- 4-6 AyOdaya yeni giren kişiye bakar.
- 4-6 AyKendiliğinden yaptığı hareketleri ya da sesleri tekrarlar.
- 4-6 AyBir eliyle bir tane nesneyi tutar.
- 4-6 AyNesneleri sallayarak, vurarak ya da atarak keşfedici oyunlar oynar.
- 4-6 AyBir nesneyi tanımak için ağzına götürür.
- 7-9 AyTanıdığı kişi odadan çıktığında arkasından bakar.
- 7-9 Ayİlgisini ya da dikkatini paylaşmak için bakışını nesne ve yetişkin arasında değiştirir.
- 7-9 AyGözü önünde yarısı saklanan nesneyi bulur.
- 7-9 AyElinde tuttuğu nesneleri inceler.
- 7-9 AyBir nesneyi bir elinden diğer eline geçirir.
- 7-9 Ayİstediğini elde etmek için yetişkini aracı olarak kullanır.
- 13-18 AyDört küple kule yapar.
- 13-18 AyYetişkinin gösterdiği ya da işaret ettiği uzaktaki bir nesneye bakar.
- 13-18 AyOrtamda bulunmayan kişi sorulduğunda bakışları ile o kişiyi arar.
- 13-18 AyFarklı büyüklükteki nesneleri tutmak için parmakla almak, avuçlamak ya da kucaklamak gibi farklı davranışlar gösterir.
- 13-18 AyYetişkinle birlikte kitap ya da resimlere en az 5 dakika süreyle bakar.
- 13-18 Ayİki kaptan birinin altına bir nesne saklanırken izledikten sonra, saklanan nesneyi doğru kabın altında bulur.
- 13-18 AyKişisel bakım rutinine giysisini, bezini ya da ıslak mendil getirme gibi davranışlarla kısmi katılım gösterir.
- 13-18 AyBir sonuca ulaşmak için ardışık olarak iki ayrı davranış gösterir.
- 13-18 AyYetişkinin daha önce yaptığını gördüğü davranışları uygun durumlarda bir süre sonra taklit eder.
- 13-18 AyYetişkinin sözcüklerini taklit eder.
- 13-18 AyEllerini iki yana açmak, "Bitti." demek, bakmak gibi davranışlarla nesnelerin varlık ve yokluklarını anladığını gösterir.
- 13-18 AyKendine yönelik -mış gibi oyun eylemlerinde bulunur.
- 13-18 Ayİki farklı grup nesneyi türlerine göre sınıflar.
- 13-18 Ayİstediği nesneye ulaşmasını engelleyen nesnenin etrafından dolaşarak ya da üzerinden geçerek nesneye ulaşır.
- 13-18 Ay-mış gibi iki eylemi birleştirip oyun dizisi oluşturur.
- 13-18 AyYardıma gereksinim duyduğunda jestlerle ya da sözcüklerle yetişkinden yardım ister.
- 13-18 Ayİstediği nesneye ulaşmak için ikinci bir nesneyi kullanır.
- 13-18 Ayİlişkisiz bir yapbozun bir parçasını denemeler yaptıktan sonra yerine takar.
- 13-18 AyBirbiri ile aynı olan iki nesneyi eşler.
- 19-24 AyÜç parçalı, ilişkisiz yapbozu tamamlar.
- 19-24 AyProblem çözerken gözlemlediği kişinin davranışlarını aynı problemi çözmek için kullanır.
- 19-24 AyFarklı büyüklükteki dört kabı denemelerle iç içe yerleştirir.
- 19-24 AyNesnelerle tek başına en az 10 dakika süreyle oynar.
- 19-24 Ayİstediği nesneyi bulamadığında nesneyi birden fazla yerde arar.
- 19-24 AyGözü önünde üç farklı materyalin altına saklanan nesneyi bulur.
- 19-24 AyYetişkinin cümlesinin bir ya da iki sözcüğünü taklit eder.
- 19-24 AyBaşka bir kişi ile oynarken kendisi ve diğer kişi için birer oyuncak alır.
- 19-24 Ayİki farklı türden ikişer nesne sunulduğunda nesneleri eşler.
- 19-24 AyHayvanları sesleri ile eşleştirir.
- 19-24 Ay-mış gibi üç eylemi birleştirip oyun dizisi oluşturur.
- 19-24 AyAltı küple kule yapar.
- 37-48 AyArkadaşı ile çatışma durumlarını ya da herhangi bir nesneyi elde etme gibi günlük hayatta karşılaştığı basit problemleri çözer.
- 37-48 AySayısal olarak birbirinden çok farklı iki nesne grubunun azlık ve çokluk durumu sorulduğunda "daha az" olanı söyler.
- 37-48 AyÜç nesneyi büyüklüklerine göre sıralar.
- 37-48 AyÇevresindeki nesneler ve olaylar hakkında sorular sorar.
- 37-48 AyAktif katılım gösterdiği oyun ya da öyküye ilişkin soruları yanıtlar.
- 37-48 AyKendisine gösterilen resimlerdeki yüz ifadelerinin karşılığı olan temel duyguları söyler.
- 37-48 AySanat çalışmalarında kullanılan en az iki ya da daha fazla araç gereç ya da materyalin adını söyler.
- 37-48 AyBir olayın gerçek ya da hayal olup olmadığını söyler.
- 37-48 Ayİki vücut bölümü içeren insan resmi çizer.
- 37-48 AyEn fazla üç sayı atlayarak 1'den 10'a kadar birer ritmik sayar.
- 37-48 AyGünlük yaşamda karşılaştığı iki rakamın adını söyler.
- 37-48 AyEn fazla beşe kadar olan nesne grubu için "Kaç tane?" sorusunu yanıtlar.
- 37-48 Ayİki nesne grubunu çokluklarına göre eşleştirir.
- 37-48 AySayısal olarak birbirinden çok farklı iki nesne grubunun azlık ve çokluk durumu sorulduğunda "daha çok" olanı söyler.
- 37-48 AyDaire, üçgen, kare, dikdörtgen geometrik şekillerinin adlarını söyler.
- 37-48 AyDaire, üçgen, kare, dikdörtgen geometrik şekillerini günlük yaşamda ya da resimlerde karşılaştığı şekillerle eşleştirir.
- 37-48 AyVarlıkların mekânda konumunu içinde, üstünde, altında, yukarıda ya da aşağıda kavramlarını kullanarak söyler.
- 37-48 AyNesneleri renk, şekil, doku ve ayrıntı gibi fiziksel bir özelliğine göre en az iki gruba ayırır.
- 37-48 AyŞarkıların ya da öykülerin tekrarlayan bölümüne sözel olarak, mırıldanarak ya da vücut hareketleriyle katılır.
- 37-48 AyModele bakarak iki farklı nesneli basit bir örüntünün aynısını yapar.
- 37-48 AyNesneleri ve resimlerini büyüklük-küçüklük yönünden karşılaştırır.
- 37-48 AyNesneleri ve resimlerini uzunluk-kısalık yönünden karşılaştırır.
- 37-48 AyNesnelere ilişkin karşılaştırma yaparak "daha büyük/uzun/ağır" olan nesneyi ve resmini gösterir.
- 37-48 AyÇevresindeki nesneler ve olayları gözlemleyerek tanımlar.
- 37-48 AyEn fazla üç nesnenin kaç tane olduğunu nesnelere bakarak saymadan söyler.
- 37-48 AyEn fazla beşe kadar olan nesneleri teker teker sayar.
- 37-48 AyFiziksel özelliklerine göre nesnelerin benzerliklerini ve farklılıklarını söyler.
- 37-48 AyVücudundaki on küçük parçayı isimlendirir.
- 37-48 AyAy, güneş, bulut, yıldız gibi gökyüzündeki doğal varlıkları tanımlar.
- 37-48 AyCanlıların fiziksel özelliklerini tanımlar.
- 37-48 AyKendisini ve ailesini tanıtır.
- 37-48 AyBireyler arasındaki fiziksel benzerlikleri ve farklılıkları açıklar.
- 37-48 AyGrup etkinliklerine katılır.
- 37-48 AyGrup etkinliklerinde basit sorumluluklarını yerine getirir.
- 37-48 AyOkulunun ve sınıfının adını söyler.
- 37-48 AyÜç ya da dört sınıf kuralına uyar.
- 37-48 AyEv ve okul ortamının temel fiziksel özelliklerini açıklar.
- 37-48 AyEv ve okul ortamındaki nesneleri anlatır.
- 37-48 AyEv ve okul ortamındaki etkinlikleri anlatır.
- 37-48 AyÇevresinde duyduğu seslerin kaynağını söyler.
- 37-48 AyBazı şarkıların nakaratını tek başına ya da grupla birlikte söyler.
- 37-48 AyUçar gibi yapmak ve yere inmek gibi başlangıcı ve sonu belli olan basit bir dans hareketini yapar.
- 37-48 AyGeçmişte yaşadığı bir olayı anlatır.
- 37-48 AyYaşlı ve genç insanları ayırt eder.
- 37-48 AyDinleme, şarkı söyleme ya da müzik aleti çalma gibi davranışlarla müzik etkinliklerine katılır.
- 37-48 AyMüziğin temposuna vücut hareketleriyle katılır.
- 37-48 AyKendine göre anlamlı resimler yapar.
- 37-48 AyÜç küple köprü yapar.
- 37-48 AyAltı parçalı ilişkili yapbozu tamamlar.
- 37-48 AyYeni dans hareketleri için kendiliğinden denemeler yapar.
- 37-48 AyYaşa bağlı olarak dikkat süresi baz alınıp 5-10 dakika müzikli gösteriyi izler.
- 37-48 AyDikey, yatay, eğik ve yuvarlak çizgileri taklit ederek çizer.
- 49-60 AyParanın kullanım amacını açıklar.
- 49-60 AyEn fazla beşe kadar olan nesnelerle çıkarma işlemi yapar.
- 49-60 AyEş iki yarım parçayı birleştirerek bir bütün oluşturur.
- 49-60 AyFarklı malzemeler kullanarak daire, üçgen, kare ve dikdörtgen geometrik şekillerini oluşturur.
- 49-60 AyFarklı bir şekil oluşturmak için geometrik şekilleri birleştirir.
- 49-60 AyVarlıkların mekânda konumunu içinde-dışında, yanında-arasında ya da önünde-arkasında kavramlarını kullanarak söyler.
- 49-60 AyNesneleri renk ve büyüklük gibi en az iki özelliğine göre en az iki gruba ayırır.
- 49-60 AyBir nesnenin bir özelliğini değiştirerek oluşturulan, ikili basit bir örüntünün aynısını yapar.
- 49-60 AyBir nesnenin bir özelliğini değiştirerek oluşturulan, ikili basit bir örüntüyü kaldığı yerden devam ettirir.
- 49-60 AyBir ögesi eksik bırakılan, ikili basit bir örüntünün eksik parçasını tamamlar.
- 49-60 Ayİki nesneyi büyüklük, uzunluk ve ağırlıklarına "daha" ifadesini kullanarak karşılaştırır.
- 49-60 AyDört ya da daha fazla nesneyi büyüklüklerine göre sıralar.
- 49-60 AyNesnelerin miktarını bardak, kaşık ya da kepçe gibi standart olmayan araçlar kullanarak ölçer.
- 49-60 AyNesnelerin uzunluklarını karış, ayak ya da adım gibi standart olmayan araç ve teknikler kullanarak ölçer.
- 49-60 AyÇevresindeki varlıkları ve olayları gözlemleyerek ayrıntılı betimlemeler yapar.
- 49-60 AyBilgi toplamak, incelemek, süreç ve ilişkileri gözlemlemek amacıyla araç gereçleri ya da duyularını kullanır.
- 49-60 AyMaddenin hâllerini söyler.
- 49-60 AyÇevresindeki maddelerin özelliklerini renk, büyüklük, şekil yönünden karşılaştırarak maddeleri bu özelikleri ile tanımlar.
- 49-60 AyCanlıları özelliklerine göre gruplayarak ortak özelliklerini söyler.
- 49-60 AyCanlıların yaşam alanlarının benzer ve farklı özelliklerini açıklar.
- 49-60 AyGeçmiş, günümüz ve gelecek arasındaki farkı söyler.
- 49-60 AyEvdeki, sınıftaki ve toplumsal alanlardaki kuralları, bu kuralların nedenlerini ve önemini kendince açıklar.
- 49-60 AyYaşamı içerisindeki meslekleri açıklar.
- 49-60 AyÇevreyi korumanın önemini açıklar.
- 49-60 AyÇevreyi korumak için yapılabilecek etkinlikleri açıklar.
- 49-60 AyBebeklik, çocukluk, gençlik ve yaşlılık gibi gelişim dönemlerini ayırt eder.
- 49-60 AyBir olayı oluş sırasına göre anlatır.
- 49-60 AyGeçmiş olayları yeni yaşantısı ile ilişkilendirerek anlatır.
- 49-60 AyYakın geleceğe yönelik basit planlamalar yapar.
- 49-60 AyMüziğin hız ve ritmine uygun vücut hareketleri ile müziğin temposuna katılır.
- 49-60 AyÇevresel ve enstrümantal sesleri ayırt eder.
- 49-60 AySözlerinin büyük bir kısmını söyleyerek bir şarkıya katılır.
- 49-60 AyFarklı müzik türleri dinlediğinde hissettiklerini anlatır.
- 49-60 AyDansla ilgili basit vücut hareketlerini içeren yönergelere göre vücudunu hareket ettirir.
- 49-60 AyBir daire veya daireye eklenen düz ya da kavisli çizgiler kullanarak canlı ve cansız varlıkların resmini yapar.
- 49-60 AyCanlı ve cansız varlıklara benzeyen resimler yapar.
- 49-60 AyKendisi ya da bir başkası hakkındaki duygu ve düşüncelerini ifade etmek için nesneleri, hareketleri ya da sözcükleri kullanır.
- 49-60 AyBir öyküyü nesneleri, hareketleri ya da sözcükleri kullanarak anlatır.
- 49-60 AyAy, güneş, bulut, yıldız gibi gökyüzündeki doğal varlıkları gözlemleyerek değişimleri açıklar.
- 49-60 AyMevsimsel değişimlerin canlılar üzerindeki etkilerini açıklar.
- 49-60 AySayısal olarak birbirinden farklı olan ve en fazla beş tane nesne içeren iki nesne grubundaki nesneleri sayarak ya da bire bir eşleyerek karşılaştırıp nesne grupları için "daha az", "aynı" ya da "daha çok" kavramlarını kullanır.
- 49-60 AyBirinci ve sonuncu kavramlarını ayırt eder.
- 49-60 AyOn parçalı, ilişkili yapbozu tamamlar.
- 49-60 AyNesnelerle toplamı en fazla beşe kadar olan toplama işlemi yapar.
- 49-60 AyOn küple kule yapar.
- 49-60 AyNeden-sonuç ilişkisi içeren soruları yanıtlar.
- 49-60 AySosyo-dramatik oyunlar için basit senaryolar oluşturur.
- 49-60 AyAltı vücut bölümü içeren insan resmi çizer.
- 49-60 AyDoğru sırayla 1'den 10'a kadar birer ritmik sayar.
- 49-60 AyEn fazla üç sayı atlayarak 1'den 20'ye kadar birer ritmik sayar.
- 49-60 AyGünlük yaşamda karşılaştığı dörtten fazla rakamın adını söyler.
- 49-60 AyEn fazla dört nesnenin kaç tane olduğunu nesnelere bakarak saymadan söyler.
- 49-60 AyEn fazla ona kadar olan nesne grubu için "Kaç tane?" sorusunu nesneyi teker teker sayarak yanıtlar.
- 49-60 AyOna kadar olan sayılar için her sayıdan önce ve sonra gelen sayıyı söyler.
- 49-60 AyBir nesne grubunun sayısını artırmak için gruba bir nesne ekler.
- 49-60 AyBir nesne grubunun sayısını azaltmak için gruptan bir nesne çıkarır.
- 49-60 Ayİki nesne grubu birleştirildiğinde, grup içindeki nesne sayısının arttığını ya da grubun büyüdüğünü söyler.
- 49-60 AyBir nesne grubundan küçük bir grup nesne çıkarıldığında, grup içindeki nesne sayısının azaldığını ya da grubun küçüldüğünü söyler.
- 61-78 AyOna kadar olan nesnelerle çıkarma işlemi yapar.
- 61-78 AyNesneleri standart olmayan araçlarla ölçerek sonuçları söyler.
- 61-78 AyZamanla ilgili kavramları anlamına uygun şekilde kullanır (dün, bugün, yarın, sabah, öğle, akşam).
- 61-78 AyGünün hangi saatlerinde hangi rutin etkinliklerin yapıldığını söyler.
- 61-78 AyOlayları oluş sırasına göre sıralar.
- 61-78 AyNeden-sonuç ilişkileri kurarak problem durumlarına mantıklı çözümler üretir.
- 61-78 Ay1’den 20’ye kadar olan sayılar içerisinde istenilen sayıdan başlayarak birer ritmik sayar.
- 61-78 AyGünlük yaşamda karşılaştığı 1’den 10’a kadar olan rakamları okur.
- 61-78 AyGünlük yaşamda karşılaştığı 1’den 10’a kadar olan rakamları yazar.
- 61-78 Ay10’a kadar olan nesneleri sayarak nesne sayısına karşılık gelen rakamı gösterir.
- 61-78 AyNesneleri mekandaki konumlarına göre sağında-solunda kavramlarını kullanarak açıklar.
- 61-78 AyÜç ögeden oluşan örüntüdeki kuralı söyler.
- 61-78 AyÜç ögeden oluşan bir örüntünün eksik bırakılan ögesini tamamlar.
- 61-78 AyOn iki ile yirmi dört parçalı, ilişkili yapbozu tamamlar.
- 61-78 Ay10’a kadar belirtilen sayı kadar nesneyi gösterir veya verir.
- 61-78 AyOna kadar olan nesnelerle toplama işlemi yapar.
- 61-78 AyHaftanın günlerini sırasıyla söyler.
- 61-78 AySıra bildiren sayıları anlamına uygun olarak kullanır (birinci, ikinci vb.).
- 61-78 Ay1’den 10’a kadar geriye doğru birer ritmik sayar.
📂 Sosyal-Duygusal
- 0-3 AyGörme alanındaki yetişkinin mimiklerini izler.
- 0-3 AyGörme alanındaki hareketli yetişkini izler.
- 0-3 AyTemizlik gereksinimini farklı şekilde ağlayarak gösterir.
- 4-6 AyAynadaki kendi görüntüsüne gülümser.
- 7-9 AyYabancılardan korktuğunu belli eder (yabancı kaygısı).
- 10-12 AyBasit oyunlara (ce-e oyunu, el çırpma) katılır.
- 13-18 Ayİlgi çekmek için davranışlarını tekrarlar.
- 19-24 AyDiğer çocuklarla yan yana, ancak kendi başına oynar (paralel oyun).
- 25-36 AyBasit kurallı oyunlarda sırasını beklemeye başlar.
- 25-36 AyDuygularını (mutlu, üzgün, kızgın) kelimelerle veya hareketlerle ifade eder.
- 37-48 AyYeni girdiği ortamlarda çocuk ve yetişkinlerle etkileşim başlatır.
- 37-48 AyArkadaşlarıyla oyuncaklarını paylaşır.
- 37-48 AySırasını bekler.
- 37-48 AyGrup etkinliklerinde kurallara uyar.
- 37-48 AyKendisinin ve başkalarının duygularını söyler.
- 37-48 AyBaşkalarının duygularını anladığını gösteren tepkiler verir (empati).
- 49-60 AyHata yaptığında kabul eder ve özür diler.
- 49-60 AyDuygularının nedenlerini açıklar.
- 49-60 AyNezaket sözcüklerini (lütfen, teşekkür ederim vb.) yerinde kullanır.
- 49-60 AyArkadaşlarının haklarına saygı gösterir.
- 61-78 AyFarklı özelliklere sahip olan çocuklarla oyun oynar.
- 61-78 AyOlumsuz duygularını (öfke, kıskançlık vb.) kontrol eder.
- 61-78 AyÇatışma durumlarında yapıcı çözüm yolları önerir.
- 61-78 AyGrup oyunlarında liderlik yapar.
📂 İfade Edici Dil
- 0-3 AyMutlu olduğunda agulama (a-a, e-e) sesleri çıkarır.
- 0-3 Ayİhtiyaçlarını ağlayarak ifade eder.
- 4-6 AySessiz ve sesli harfleri birleştirerek (ba-ba, ma-ma) babıldar.
- 7-9 AyDikkat çekmek için sesler çıkarır.
- 10-12 AyAnlamlı ilk kelimelerini (anne, baba, su) söyler.
- 13-18 Ayİsteklerini belirtmek için kelimeleri ve işaretleri (parmakla gösterme) birlikte kullanır.
- 13-18 AyEn az 10 farklı kelime kullanır.
- 19-24 Ayİki kelimelik basit cümleler ("anne su", "baba git") kurar.
- 19-24 AyKendi ismini söyler.
- 25-36 AyÜç kelimelik cümleler kurar.
- 25-36 AyGeçmiş zaman eklerini (-di, -dı) kullanmaya başlar.
- 37-48 AyGeçmişte yaşadığı olayları basit cümlelerle anlatır.
- 37-48 Ayİstek ve ihtiyaçlarını 3-4 kelimelik basit cümlelerle ifade eder.
- 37-48 Ay"Ne, nerede, kim?" sorularına uygun cevaplar verir.
- 49-60 AyBasit bir olayı veya hikâyeyi oluş sırasına göre anlatır.
- 49-60 AyGeçmiş, şimdiki ve gelecek zaman eklerini anlamına uygun kullanır.
- 61-78 Ay"Ve, ama, çünkü, veya" gibi bağlaçları kullanarak cümlelerini bağlar.
- 61-78 AyKarmaşık söz dizimi kullanır (iç içe geçmiş cümleler kurar).
- 61-78 AyKonuşmaya uygun yüz ifadeleri ve jest/mimik kullanır.
📂 Alıcı Dil
- 0-3 AyKendi ismi söylendiğinde tepki verir.
- 0-3 AyKonuşan kişiye bakar.
- 4-6 AyFarklı ses tonlarına (kızgın, sevecen) uygun tepki verir.
- 4-6 AyEline "al", "ver" denildiğinde jestlere uygun tepki verir.
- 7-9 AyBasit tek basamaklı yönergeleri ("gel", "otur") yerine getirir.
- 7-9 Ay"Hayır" denildiğinde yaptığı eylemi durdurur.
- 10-12 AySık kullanılan nesnelerin (bardak, top) isimleri söylendiğinde onlara bakar veya gösterir.
- 13-18 AyVücudun 3 bölümünü (göz, burun, ağız vb.) istendiğinde gösterir.
- 19-24 Ayİki basamaklı ardışık yönergeleri ("Topu al, bana ver") yerine getirir.
- 25-36 AyEylemleri (koşma, uyuma vb.) gösteren resimleri tanır.
- 25-36 Ayİçinde, üstünde, altında gibi temel edatları anlar.
- 37-48 AyKendisine verilen ardışık 3 basit yönergeyi sırayla yerine getirir.
- 37-48 Ayİstenildiğinde nesneleri işlevine göre sınıflandırır.
- 37-48 AyEylemsilere (-mek, -mak, -erken, -arak, -ip gibi) uygun resimleri seçer.
- 49-60 AyBir hikâyeyi dinledikten sonra hikâye ile ilgili sorulara sözel ya da sözel olmayan davranışlarla tepki verir.
- 49-60 AyKafiyeli sözcükleri seçer.
- 61-78 AyZıt kavramları (büyük-küçük, uzun-kısa vb.) anladığını gösteren tepkiler verir.
- 61-78 AyUzun ve karmaşık yönergeleri anlar ve sırasıyla yerine getirir.
📂 İnce Motor
- 0-3 AyEllerini orta hatta (göğüs hizasında) birleştirir.
- 4-6 AyUzanıp nesneleri avuç içiyle kavrar.
- 7-9 AyNesneleri baş ve işaret parmağıyla (kıskaç tutuşu) yakalar.
- 10-12 AyKutunun içine nesne atar ve çıkarır.
- 13-18 Ayİki küple kule yapar.
- 19-24 AyKalem, kaşık gibi saplı nesnelerin orta kısmından tutarak kullanır.
- 19-24 AyKüçük nesneleri parmaklarını ve bileğini kullanarak çevirir.
- 19-24 AyKüp gibi benzer şekil ve büyüklükteki 3-4 nesneyi üst üste koyar.
- 25-30 AyBaş ve diğer parmaklarla birlikte kalemi uç kısmından kavrar.
- 25-30 AyKüp gibi benzer şekil ve büyüklükteki 5-6 nesneyi üst üste koyar.
- 25-30 AyKitap sayfaları gibi ardışık dizili nesneleri baş ve işaret parmağını kullanarak çevirir.
- 31-36 AyBir eliyle keseceği nesneyi tutarken diğer eli ile makası koordinesiz kullanır.
- 31-36 Ayİp veya tel gibi ince nesneleri ortası boş olan küp ve boncuk gibi nesnelerden geçirerek dizer.
- 31-36 AyKüp gibi benzer şekil ve büyüklükteki 7-9 nesneyi üst üste koyar.
- 31-36 AyBasit bir örnek şeklin üzerinden çizerek acemice kopyalar.
- 37-48 AySınırları belirlenmiş alanı boyar.
- 37-48 AyDaire ve kare şekillerini bakarak kopyalar.
- 37-48 Ayİpe küçük boncuklar dizer.
- 37-48 AyKağıdı düz bir çizgi üzerinden makasla keser.
- 49-60 AyÇatal ve kaşığı ustalıkla (dökmeden) kullanır.
- 49-60 AyÇizgileri birleştirerek karmaşık şekiller oluşturur.
- 49-60 AyVerilen basit bir insan resminin eksik kısımlarını (kol, bacak) tamamlar.
- 49-60 AyÜçgen şeklini bakarak kopyalar.
- 61-78 AyKağıdı karmaşık şekillerin (yıldız, çiçek) etrafından makasla keser.
- 61-78 AyKendi başına ayakkabı bağcıklarını bağlar.
- 61-78 AyKüçük nesneleri (vida, somun vb.) döndürerek yerine takar.
- 61-78 AyRakamları bakarak yazar.
- 61-78 Ayİsmini bakarak veya ezbere yazar.
📂 Uyumsal Beceriler
- 0-3 AyBiberonu/memeyi gördüğünde emme hareketi yapar.
- 4-6 AyElleriyle biberonunu tutmaya çalışır.
- 7-9 AyPüre kıvamındaki katı gıdaları yutar.
- 10-12 AyKraker/bisküvi gibi yiyecekleri kendi başına ısırarak yer.
- 13-18 AyBardağı iki eliyle tutarak su içer.
- 19-24 AyŞapka, çorap gibi basit giysilerini kendisi çıkarır.
- 19-24 AyKaşığı kullanarak (dökerek de olsa) kendi başına yemek yer.
- 25-36 AyFermuarı çekilmiş bir montu veya hırkayı çıkarır.
- 25-36 AyKendi başına ellerini yıkar ve kurular.
- 25-36 AyTuvalet ihtiyacı olduğunu (çiş/kaka) sözle veya işaretle bildirir.
- 31-48 AyFermuarı açar ve kapatır.
- 37-48 AyElleriyle yüzünü yıkar.
- 37-48 AyDişlerini fırçalar.
- 37-48 AyKaşık ve çatalı uygun kullanarak yemeğini yer.
- 37-48 AyTuvalet gereksinimini söyler ve tuvalete gider.
- 49-60 AyBurun temizliğini (mendil kullanarak) yapar.
- 49-60 AyDüğmeli giysilerini giyer ve düğmelerini ilikler.
- 49-60 AyAyakkabılarını doğru ayağına giyer.
- 49-60 AyTuvalet sonrası temizliğini yapar.
- 61-78 AyAyakkabı bağcıklarını bağlar.
- 61-78 AyTuvalet sonrası ellerini yıkar ve kurular.
- 61-78 AySofra kurmaya ve toplamaya yardım eder.
- 61-78 AyKendi eşyalarını toplar ve yerine koyar.
- 61-78 AyGiysilerini kendi başına seçer ve giyer.