İfade Edici Dil | KAZANIM KODU: 1.6

Konuşmaya uygun yüz ifadeleri ve jest/mimik kullanır.

🎯 Ön Koşul Beceriler

Çocuğun duyguları tanıyabiliyor (mutlu, üzgün, kızgın, şaşkın), basit cümleler kurabiliyor, aynada kendi yüzünü görebiliyor ve yetişkinin yüz ifadelerini takip edebiliyor olması gerekir. Sosyal iletişim ilgisi göstermesi tercih edilir.

🧸 Gerekli Materyaller

Evde bulunabilir: Ayna (orta boy), duygu kartları (telefondan çıktı veya çizilmiş), çocuğun sevdiği hikaye kitapları, kukla veya oyuncak bebek, telefon (video çekmek için). Alan: Aynanın karşısına geçilebilecek, rahat bir alan; televizyon kapalı.

📝 Evde Uygulama Adımları

**ADIM 1 – Hazırlık:** Aynanın karşısına geçin. Çocuğunuzla birlikte "Şimdi yüzümüzdeki duyguları oynayacağız," deyin. Mutlu, üzgün, şaşkın, kızgın, heyecanlı olmak üzere 5 duygu belirleyin. **ADIM 2 – Model Olun:** Siz önce abartılı ama net bir şekilde duyguları gösterin. "Bak, şimdi çok şaşırdım!" deyip gözlerinizi büyütün, ağzınızı açın, ellerinizi yanaklarınıza götürün. "Şimdi çok üzgünüm," deyip omuzlarınızı düşürün, kaşlarınızı çatın, ses tonunuzu kısın. "Şimdi çok heyecanlıyım!" deyip ellerinizi çırpın, gözlerinizin parladığını gösterin. Çocuğun size bakıp taklit etmesini sağlayın. **ADIM 3 – Destekli Deneme:** Çocuğa "Şimdi sen dene; şaşırdığında yüzün nasıl olur?" deyin. Çocuk taklit ederken gerektiğinde yüzünüzle ipucu verin; kaşlarınızı kaldırın, gözlerinizi büyütün. "Evet, gözlerin büyüdü, ağzın açıldı, işte bu şaşkınlık!" deyin. Üzgün ifade için "Omuzlarını düşür, kaşlarını çat," diye sesli yönlendirin. Her denemede çocuğun aynadaki yansımasına bakmasını sağlayın. **ADIM 4 – Bağımsız Deneme:** Çocuktan bir olayı anlatırken duygusunu yüzüne yansıtmasını isteyin. "Dün parkta kaydığın anı anlat bakalım, nasıl hissettin?" diye sorun. Anlatırken yüz ifadesini gözlemleyin; heyecanlıysa gözlerinin parlayıp parlamadığına, ellerinin hareket edip etmediğine bakın. "Gözlerin parlıyor, çok heyecanlıymışsın!" deyin. Üzgün bir anı anlatırken "Omuzların düştü, üzgün müsün?" diye sorun. **ADIM 5 – Zorluk Artırma:** Günlük hayatta fırsatlar yaratın. Yemek masasında "Bu yemek çok mu güzel? Yüzünde nasıl bir ifade var?" diye sorun. Hikaye kitabı okurken karakterin duygularını taklit edin. "Kırmızı Başlıklı Kız şimdi korkuyor, yüzü nasıl olurdu?" diye sorun. Çocuğunuzu telefonla kısa videolar çekin, birlikte izleyip "Bak burada ne hissediyorsun, yüzün nasıl?" diye konuşun. **ADIM 6 – Oyunlaştırın:** "Duygu Tiyatrosu" oynayın. Kukla veya oyuncak bebekle çocuğunuz roller değiştirsin; biri olay anlatır, diğeri duyguyu yüzüne yansıtır. "Aynada Yüz Yapma" oyunu; aynanın karşısında birlikte şaşkın, mutlu, kızgın yüzler yapın. "Duygu Tahmini" oyunu; siz bir yüz ifadesi yapın, çocuk hangi duygu olduğunu tahmin etsin. Her doğru tahminde alkışlayın. Günde 5-10 dakika, eğlenceli anlarda tekrarlayın.

⚠️ Uzman Notu: Dikkat Edilecekler ve Uyarlamalar

1. Jest ve mimikler abartılı olmamalı; doğal ve anlaşılır olması önemli. Çocuğu "Daha fazla yap" diye zorlamayın. 2. Çocuk utangaçsa önce ev içinde, aile bireyleri arasında başlayın; yabancılar önünde performans beklemeyin. 3. Ayna kullanımı çocuğun kendi yüzünü görmesini sağlar; bu öz farkındalık için önemli. 4. Çocuk duyguları karıştırıyorsa (örneğin üzgün anlatırken gülüyorsa) doğrudan uyarmayın; "Hmm, bu üzgün bir hikayeydi, yüzümüz nasıl olurdu?" diyerek modelleyin. 5. Günlük hayatta siz de duygularınızı yüzünüze yansıtın; çocuk model alarak öğrenir. 6. Otizm spektrumundaki çocuklar için jest/mimik eğitimi daha yapay ve adım adım olabilir; doğallık yerine netlik önemlidir. 7. Çocuk isteksizse zorlamayın; hikaye kitaplarındaki karakterleri taklit ederek devam edin.

Engeli olan çocuklar için duyguları somutlaştırın; duygu kartları, ayna, kukla veya fotoğraflar kullanın. Çocuğa önce model olun, gerektiğinde fiziksel rehberlik verin (omuzlarını hafifçe düşürtmek, kaşlarını kaldırtmak) ve desteği yavaşça çekin. Görsel yönlendiriciler (duygu kartları, renkli yüz ifadeleri) veya sesli ipuçları (ses tonu değişimi, müzik) ekleyin. Otizm spektrumundaki çocuklar için jest ve mimikleri net, abartılı ve tekrarlı şekilde gösterin; doğallıktan çok anlaşılırlık önemli. Dil konuşma güçlüğü olan çocuklar için işaret dili veya jestlerle duyguyu destekleyin. Görme yetersizliği olan çocuklar için dokunsal ipuçları (yüz hatlarını hissettirmek) ve sesli tonlamalar kullanın. Sabırlı olun, tekrar sayısını artırın ve çocuğun günlük enerjisine göre seansı kısa tutun.

Çocuğunuzun Gelişimini Kapsamlı Değerlendirin

Çocuğunuzun yaş düzeyindeki tüm becerilerini MEB standartlarında erken ön tarama ile test etmek ve kişiye özel BEP programınızı oluşturmak için ücretsiz aracımızı kullanın.

Ücretsiz Ev Programı (BEP) Hazırla
Bize Yazın 👋