Alıcı Dil | KAZANIM KODU: 4.1

Kafiyeli sözcükleri seçer.

🎯 Ön Koşul Beceriler

Çocuğun kelimeleri tanıyabiliyor, sesleri ayırt edebiliyor (başlangıç ve bitiş sesleri), tekerlemelere ve şarkılara ilgi gösteriyor, "hangisi benziyor" sorusunu anlayabiliyor ve 3-5 dakika dikkat süresi olması gerekir.

🧸 Gerekli Materyaller

Evde bulunabilir: Kağıda yazılmış/yapıştırılmış kelime kartları (büyük harflerle), çocuğun sevdiği tekerlemeler ve şarkılar, telefon (ses kaydı için), kalem, kağıt, nesneler (top, hoparlör, sabun, kağıt - kafiyeli kelime oyunları için). Alan: Sessiz, rahat bir köşe; televizyon ve telefon kapalı.

📝 Evde Uygulama Adımları

**ADIM 1 – Hazırlık:** Kağıda büyük harflerle kafiyeli kelime çiftleri yazın veya resimlerini çizin: Top-Hop, Kasa-Masa, Sabun-Kabun, Ayak-Tayak, Kitap-Mitap. Nesneleri de kullanabilirsiniz (top ve hoparlör). "Şimdi kulaklarımızı kullanacağız, hangi kelimeler birbirine benziyor?" deyin. **ADIM 2 – Model Olun:** Siz önce bir çift söyleyin. "Top... Hop... Top... Hop... Dinle, sonları aynı: -op, -op. Top ve Hop arkadaş," deyin. Kelimelerin son hecelerini vurgulayın, yavaş ve net söyleyin. Çocuğun size bakmasını sağlayın. "Şimdi Kasa... Masa... Kasa... Masa... Sonları aynı: -asa, -asa. Kasa ve Masa arkadaş," deyin. Elinizle ritim tutun. **ADIM 3 – Destekli Deneme:** Çocuğa iki kelime söyleyin. "Top... Hop... Hangileri kulağa benzer geliyor?" diye sorun. Çocuk cevap veremezse tekrarlayın, son heceleri vurgulayın. "Top... -op. Hop... -op. Aynı mı?" Çocuk doğruyu işaret ederse "Evet, Top ve Hop, sonları aynı, kafiyeli!" deyin. Yanlışsa "Hmm, bu mu? Dinleyelim tekrar," deyip modelleyin. **ADIM 4 – Bağımsız Deneme (2 Seçenek):** Çocuktan kendi başına seçmesini isteyin. "Kasa... Masa... Ayakkabı... Hangileri birbiriyle arkadaş? Sonları dinle," deyin. Çocuk "Kasa-Masa" dediğinde "Harika, -asa, -asa, kafiyeli!" deyin. Çocuk yanlış seçerse "Hmm, dinleyelim: Kasa... -asa. Masa... -asa. Ayakkabı... -abı. Hangileri aynı?" diye yönlendirin. **ADIM 5 – Zorluk Artırma (3 Seçenek):** Çocuk alıştıkça 3 seçenek ekleyin. "Sabun, Kabun, Defter... Kafiyeli olanları bul." Daha karmaşık kafiyeler deneyin (2 heceli: "Kitap-Mitap", "Araba-Maraba"). Çocuğun kendi kafiyeli kelime üretmesini isteyin. "Topa kafiyeli bir kelime söyle," deyin. Çocuk "Hop" dediğinde "Harika, sen ürettin!" deyin. Tekerlemeler ve şarkılar söyleyin, kafiyeli kelimeleri vurgulayın. **ADIM 6 – Oyunlaştırın:** "Kafiye Avcısı" oyunu; evin içinde dolaşın, çocuk gördüğü nesnelerin kafiyelilerini bulsun ("Kapı-Tapı", "Lamba-Hamba"). "Zıt-Zıp" oyunu; siz bir kelime söyleyin, çocuk kafiyelisini bulsun. "Tekerleme Zamanı"; "Cici kuş, kuş kuş, uç uç uç" gibi tekerlemeler söyleyin, çocuk kafiyeli kelimeyi tekrar etsin. "Kafiye Zinciri"; siz "Kasa" deyin, çocuk "Masa", siz "Tasa", çocuk "Pasa"... Günde 5-8 dakika, eğlenceli anlarda tekrarlayın.

⚠️ Uzman Notu: Dikkat Edilecekler ve Uyarlamalar

1. Kafiye çalışmasında kelimenin anlamından ziyade ses benzerliğine odaklanması için yönlendirin; "Top ve Hop ne demek? Önemli değil, sesleri aynı mı?" deyin. 2. Kelimeleri net ve yavaş söyleyin; son heceleri vurgulayın. 3. Başlangıçta basit, tek heceli kafiyelerle başlayın (Top-Hop, Kasa-Masa), karmaşık kelimelere geçmeyin. 4. Çocuk sesleri ayırt edemiyorsa el çırparak, zıplayarak veya ritmik hareketlerle pekiştirin; "Top (zıpla), Hop (zıpla), aynı zıplama!" 5. Her seferinde 2-3 kelimeyle çalışın; çok fazla seçenek kafasını karıştırır. 6. Çocuk kendi kafiyeli kelime üretmeye çalışıyorsa (gerçek olmayan kelimeler bile) teşvik edin; "Mitap" gibi uydurma kelimeler kabul edilir, ses farkındalığı önemli. 7. Günlük hayatta fırsatlar yaratın; şarkı söylerken, tekerleme okurken kafiyeli kelimeleri vurgulayın. 8. Çocuk isteksizse zorlamayın; "Ali Baba'nın Bir Çiftliği" şarkısında kafiyeli kelimeleri işaret ederek devam edin.

Engeli olan çocuklar için kelime çiftlerini 2'ye indirin, başarıyı gördükçe 3'e çıkarın. Çocuğa önce model olun, gerektiğinde fiziksel rehberlik verin (doğru kartı işaret ettirmek) ve desteği yavaşça çekin. Görsel yönlendiriciler (kafiyeli kelimeleri aynı renkle yazmak, son heceleri büyük harfle yazmak, resimli kartlar) veya sesli ipuçları (son heceleri tekrar tekrar vurgulamak, ritim tutmak) ekleyin. Otizm spektrumundaki çocuklar için aynı kelime çiftlerini sabit sırayla tekrar edin, değişiklikleri önceden haber verin. Dil konuşma güçlüğü olan çocuklar için jest ve işaret diliyle destekleyin, doğru kartı işaret etmesi veya ritmik hareket yapması yeterli. İşitsel yetersizliği olan çocuklar için kelimeleri yazılı kartlarla veya dudak hareketlerini göstererek çalışın. Öğrenme güçlüğü olan çocuklar için her kafiye çiftini ayrı renkle kodlayın. Sabırlı olun, tekrar sayısını artırın ve çocuğun günlük enerjisine göre seansı kısa tutun.

Çocuğunuzun Gelişimini Kapsamlı Değerlendirin

Çocuğunuzun yaş düzeyindeki tüm becerilerini MEB standartlarında erken ön tarama ile test etmek ve kişiye özel BEP programınızı oluşturmak için ücretsiz aracımızı kullanın.

Ücretsiz Ev Programı (BEP) Hazırla