Alıcı Dil | KAZANIM KODU: 2.1

Eylemsilere (-mek, -mak, -erken, -arak, -ip gibi) uygun resimleri seçer.

🎯 Ön Koşul Beceriler

Çocuğun basit eylem resimlerini tanıyabiliyor (koşmak, yemek, uyumak), eylem kelimelerini anlayabiliyor, hangisi sorusuna yanıt verebiliyor ve 2-3 dakika dikkat süresi olması gerekir. Eylem-fiil ayrımına henüz girmemiş olabilir.

🧸 Gerekli Materyaller

Evde bulunabilir: Çocuğun hikâye kitaplarından kesilmiş veya telefondan çıktı alınmış resimler, çocuğun çizdiği resimler, kartonlar üzerine çizilmiş basit sahneler (çocuk koşarken, çocuk yemek yerken, çocuk gülerek), maskeleme bandı (resimleri zemine yapıştırmak için). Alan: Masada veya yerde geniş bir alan; televizyon kapalı.

📝 Evde Uygulama Adımları

**ADIM 1 – Hazırlık:** 3-4 çift resim hazırlayın. Her çiftte ana eylem aynı, eylemsi farklı olsun. Örneğin: (A) Koşan çocuk, (B) Koşarken düşen çocuk. (A) Yürüyen çocuk, (B) Kitap okuyarak yürüyen çocuk. (A) Gülen çocuk, (B) Gülerek konuşan çocuk. Resimleri masaya yayın. Bak, şimdi sana bir şey söyleyeceğim, doğru resmi bulacaksın, deyin. **ADIM 2 – Model Olun:** Siz önce bir çift resim gösterin. Bak, bu çocuk koşuyor. Bu çocuk koşarken düşüyor. Bak, koşarken düşüyor; ayakları takılmış, yere doğru gidiyor, deyin. Eylemsi farkını abartılı gösterin. Şimdi sen koşarken düşen çocuğu bul, deyin. Çocuk doğruyu işaret ederse Evet, koşarken düşüyor, hem koşuyor hem düşüyor! deyin. Çocuğun size bakmasını sağlayın. **ADIM 3 – Destekli Deneme:** Çocuğa bir çift resim gösterin. Bana gülerek konuşan kızı göster, deyin. Çocuk sadece gülen kızı işaret ederse Hmm, bu gülen kız ama konuşmuyor. Bak, bu kız hem gülüyor hem konuşuyor, gülerek konuşuyor. Hangisi? diye yönlendirin. Çocuk doğruyu işaret ettiğinde Evet, gülerek konuşuyor, iki şey birden! deyin. **ADIM 4 – Bağımsız Deneme (2 Seçenek):** Çocuktan kendi başına seçmesini isteyin. Kitap okuyarak yürüyen çocuğu bul, deyin. Çocuk sadece yürüyen çocuğu işaret ederse Hmm, bu yürüyor ama kitap okumuyor. Kitap okuyarak yürüyen; hem kitap okuyor hem yürüyor. Bakalım hangisi? diye sorun. Doğru cevabı bulmasına izin verin. Her doğru seçimde Harika, iki eylemi birden buldun! deyin. **ADIM 5 – Zorluk Artırma (3 Seçenek):** Çocuk alıştıkça resim çiftlerini 3'e çıkarın (A: Koşan, B: Koşarken düşen, C: Koşup kapanan). Daha karmaşık eylemsiler deneyin (ağlayarak koşan, koşup kapanan). Çocuğun kendi resimlerini çizip eylemsi eklemesini isteyin. Sen şimdi yemek yerken uyuyan bir resim çiz, deyin. **ADIM 6 – Oyunlaştırın:** Dedektif oyunu; çocuk dedektif, siz ipucu veriyorsunuz. Suçlu koşarken düşüyordu, hangisi? deyin. Hikâye Anlatıcı; çocuk bir resim seçiyor, siz hikâye kuruyorsunuz. Bir varmış bir yokmuş, gülerek konuşan kız... diye başlayın. Eylem Zinciri; çocuk bir eylem resmi çekiyor, siz -erken ekini ekleyip yeni bir resim istiyorsunuz. Günde 5-8 dakika, sohbet aralarında tekrarlayın.

⚠️ Uzman Notu: Dikkat Edilecekler ve Uyarlamalar

1. Resimlerde eylem ve eylemsi net görünmeli; karışık veya detaylı resimler çocuğun kafasını karıştırabilir. 2. Çocuk sadece ana eylemi seçiyorsa (örneğin koşarken düşen yerine sadece koşanı seçiyorsa) eylemsi farkını abartılı gösterin; Bak, bu sadece koşuyor, bu hem koşuyor hem düşüyor, deyin. 3. Eylemsi kelimeleri vurgulayarak söyleyin; koş-ARK-en düş-en, gül-EREK konuş-an. 4. Her seferinde bir eylemsi türüne odaklanın; hepsini karıştırmayın. 5. Çocuk resimleri karıştırıyorsa çift sayısını azaltın (2 resim), başarıyı gördükçe artırın. 6. Çocuğun kendi resimleriyle çalışması daha ilgi çekicidir; onun çizimlerini kullanın. 7. Çocuk isteksizse zorlamayın; hikâye kitabı okurken Bu ayı koşarken ne yapıyor? diye sorarak doğal fırsatlar yaratın.

Engeli olan çocuklar için resim çiftlerini 2'ye indirin, başarıyı gördükçe 3'e çıkarın. Çocuğa önce model olun, gerektiğinde fiziksel rehberlik verin (elinden tutarak doğru resme götürmek) ve desteği yavaşça çekin. Görsel yönlendiriciler (resimleri büyük boyutta kullanmak, eylemsi kısmı renkle işaretlemek, ok işaretleri) veya sesli ipuçları (eylem ve eylemsiyi ayrı vurgularla söylemek) ekleyin. Otizm spektrumundaki çocuklar için aynı resim çiftlerini sabit sırayla tekrar edin, değişiklikleri önceden haber verin. Dil konuşma güçlüğü olan çocuklar için jest ve işaret diliyle destekleyin, doğru resmi işaret etmesi yeterli. Öğrenme güçlüğü olan çocuklar için her eylemsi türünü ayrı renkle kodlayın. Sabırlı olun, tekrar sayısını artırın ve çocuğun günlük enerjisine göre seansı kısa tutun.

Çocuğunuzun Gelişimini Kapsamlı Değerlendirin

Çocuğunuzun yaş düzeyindeki tüm becerilerini MEB standartlarında erken ön tarama ile test etmek ve kişiye özel BEP programınızı oluşturmak için ücretsiz aracımızı kullanın.

Ücretsiz Ev Programı (BEP) Hazırla