Alıcı Dil | KAZANIM KODU: 1.2

İstenildiğinde nesneleri işlevine göre sınıflandırır.

🎯 Ön Koşul Beceriler

Çocuğun nesneleri isimleriyle tanıyabiliyor (kaşık, tabak, fırça, kalem), basit eylemleri biliyor (yemek, yazmak, temizlik, yıkamak), "grupla", "ayır" talimatlarını anlayabiliyor ve 2-3 dakika dikkat süresi olması gerekir.

🧸 Gerekli Materyaller

Evde bulunabilir: Mutfak (kaşık, tabak, bardak, tencere), banyo (sabun, havlu, diş fırçası, tarak), okul (kalem, silgi, defter, boya), temizlik (süpürge, bez, deterjan şişesi - kapalı ve boş), oyuncaklar. 3-4 adet kutu/sepet/kova, kağıt ve kalem (kutu üzerine resim çizmek için). Alan: Masada veya yerde geniş bir alan; televizyon kapalı.

📝 Evde Uygulama Adımları

**ADIM 1 – Hazırlık:** 3-4 kutu/sepet alın. Kutuların üzerine çocuğunuzla birlikte basit resimler çizin (tabak çatal = mutfak, diş fırçası = banyo, kalem = okul). Karışık 8-10 nesneyi masanın ortasına yayın. "Bak, şimdi bu eşyaları işlerine göre kutulara koyacağız," deyin. **ADIM 2 – Model Olun:** Siz önce bir nesne alın. "Bak, bu kaşık. Kaşık ne işe yarar? Yemek yemekte. O zaman mutfak kutusuna gider," deyin ve kaşığı mutfak kutusuna koyun. Bir başka nesne alın. "Bu sabun. Sabun ne işe yarar? Yıkanmakta. O zaman banyo kutusuna gider," deyin. Çocuğun size bakmasını sağlayın. "İşine göre ayırıyoruz, rengine değil," deyin. **ADIM 3 – Destekli Deneme:** Çocuğa bir nesne verin. "Bu ne? Kalem. Kalem ne işe yarar? Yazmakta. Hangi kutuya gider?" diye sorun. Çocuk doğru kutuyu işaret ederse oraya koymasına yardım edin. Yanlış kutuyu işaret ederse "Hmm, kalem yazmakta kullanılır, yazmak hangi kutuydu?" diye hatırlatın. Her doğru sınıflandırmada "Harika, işine göre ayırdın!" deyin. **ADIM 4 – Bağımsız Deneme:** Çocuktan kendi başına geriye kalan nesneleri sınıflandırmasını isteyin. "Şimdi sen tek başına ayır, hangisi nereye gider?" deyin. Çocuk karıştırırsa (örneğin tencereyi banyo kutusuna koyarsa) "Hmm, tencere ne işe yarardı? Yemek mi yapılır, yoksa yıkanılır mı?" diye sorun. Doğru cevabı bulmasına izin verin, doğrudan söylemeyin. Her doğru gruplandırmada alkışlayın. **ADIM 5 – Zorluk Artırma:** Çocuk alıştıkça nesne sayısını artırın (10-15 nesne). İki işlevi olan nesneler ekleyin (örneğin: su - hem içilir hem temizlikte kullanılır, bez - hem yüz silmek hem masa silmek). "Bu su hem içilir hem temizlikte kullanılır, hangi kutulara gider?" diye sorun. Çocuğun esnek düşünmesini destekleyin. "Bu grubun adı ne?" diye sorarak kategoriyi isimlendirmesini isteyin. **ADIM 6 – Oyunlaştırın:** "Süper Market" oyunu; çocuk kasiyer, siz müşterisiniz. "Mutfaktan üç şey alayım," deyin, çocuk doğru nesneleri bulsun. "Temizlikçi Ayşe" oyunu; çocuk temizlik görevlisi, evdeki temizlik malzemelerini toplasın. "Hikâye Kutusu"; her kutudan bir nesne çekip "Bu nesneyle ne hikâye yazabiliriz?" diye sorun. Günde 5-10 dakika, sohbet aralarında tekrarlayın.

⚠️ Uzman Notu: Dikkat Edilecekler ve Uyarlamalar

1. Nesneler çocuğun günlük hayatta gördüğü, tanıdığı şeyler olmalı; soyut veya nadir nesneler kullanmayın. 2. Çocuk renge veya şekle göre ayırıyorsa (kırmızı kaşığı kırmızı kaleme yakın koyuyorsa) "Hmm, bu ikisi rengi aynı ama işleri aynı mı?" diye yönlendirin; işlev odaklı düşünmeyi destekleyin. 3. Kutuların üzerindeki resimler somut ipucu sağlar; çocuk unutursa resme bakarak hatırlayabilir. 4. Bir nesnenin birden fazla işlevi olabileceğini kabul edin; "Su hem içilir hem temizlikte kullanılır," gibi esnek düşünmeyi teşvik edin. 5. Çocuk gruplandırmada zorlanıyorsa nesne sayısını azaltın (4-5 nesne), başarıyı gördükçe artırın. 6. "Bu grubun adı nedir?" sorusu soyut düşünmeyi gerektirir; cevap veremezse siz söyleyin, zamanla öğrenir. 7. Çocuk isteksizse zorlamayın; mutfakta gerçekten yardım ederken "Bu tabağı nereye koyalım?" diye sorarak doğal fırsatlar yaratın.

Engeli olan çocuklar için nesne sayısını azaltıp (3-4 nesne, 2 kutu) başlayın, başarıyı gördükçe artırın. Çocuğa önce model olun, gerektiğinde fiziksel rehberlik verin (elinden tutarak kutuya götürmek) ve desteği yavaşça çekin. Görsel yönlendiriciler (kutu üzerinde büyük resimler, nesnelerin üzerine işlev resmi yapıştırmak, renkli kodlama) veya dokunsal ipuçları (farklı kutu dokuları) ekleyin. Otizm spektrumundaki çocuklar için nesneleri ve kutuları sabit yerlerde tutun, değişiklikleri önceden haber verin. Dil konuşma güçlüğü olan çocuklar için jest ve işaret diliyle destekleyin, nesneyi işaret edip kutuyu göstermesi yeterli. Öğrenme güçlüğü olan çocuklar için her kategoriyi ayrı renk ve şekille kodlayın. Sabırlı olun, tekrar sayısını artırın ve çocuğun günlük enerjisine göre seansı kısa tutun.

Çocuğunuzun Gelişimini Kapsamlı Değerlendirin

Çocuğunuzun yaş düzeyindeki tüm becerilerini MEB standartlarında erken ön tarama ile test etmek ve kişiye özel BEP programınızı oluşturmak için ücretsiz aracımızı kullanın.

Ücretsiz Ev Programı (BEP) Hazırla
Bize Yazın 👋
İstenildiğinde nesneleri işlevine göre sınıflandırır. | Evde Özel Eğitim Rehberi | Otizm Testi