Bilişsel Gelişim | KAZANIM KODU: 3.14

1’den 10’a kadar geriye doğru birer ritmik sayar.

🎯 Ön Koşul Beceriler

Çocuğun 1'den 10'a kadar ileriye doğru ritmik sayabiliyor, sayıların sırasını ezberlemiş olması, 10'u tanıyabiliyor ve 3-5 dakika dikkat süresi olması gerekir. Geriye sayma kavramını (eksiltme, azalma) somut olarak gösterebiliyor olması tercih edilir.

🧸 Gerekli Materyaller

Evde bulunabilir: Sayı kartları (1-10, kağıda yazılmış veya telefondan çıktı), sayı merdiveni (basamaklara yapıştırılmış 10-1 sayıları), bloklar/boncuklar (sayıları somutlaştırmak için), roket resmi, zil, kronometre (telefon). Alan: Sessiz, rahat bir köşe; televizyon kapalı.

📝 Evde Uygulama Adımları

**ADIM 1 – Hazırlık:** 1'den 10'a kadar sayı kartlarını ters sırayla (10, 9, 8... 1) masaya dizin veya duvara asın. Sayı merdiveni çizin (10 basamak, üstte 10, altta 1). "Bak, şimdi sayıları geriye doğru sayacağız, büyükten küçüğe," deyin. **ADIM 2 – Model Olun:** Siz önce model olun. "10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1, fırlat!" deyin. Ritmik ve net söyleyin. Her sayıda bir basamak aşağı iniyormuş gibi hareket yapın veya bir blok kaldırın. "Bak, sayılar küçülüyor, birer birer eksiliyor. 10, sonra 9, sonra 8," deyin. Çocuğun size bakmasını sağlayın. Birkaç kez tekrarlayın. **ADIM 3 – Destekli Deneme:** Çocuğa birlikte saymayı teklif edin. "Şimdi seninle birlikte geriye sayalım. 10, 9..." deyin, çocuk devam etsin. Takıldığında (örneğin 7'den sonra 5 dediğinde) nazikçe "Hmm, 7'den sonra ne geliyordu? 6 mı, 5 mi? Bak, sayı merdivenine bakalım," deyin. Sayı kartlarını veya merdivenini gösterin. Bir sonraki sayıyı fısıldayarak ipucu verin. Her başarılı sayma serisinde "Harika, geriye sayıyorsun!" deyin. **ADIM 4 – Bağımsız Deneme:** Çocuktan kendi başına 10'dan 1'e kadar saymasını isteyin. "Şimdi sen tek başına dene, 10'dan 1'e kadar. Hazır, başla!" deyin. Çocuk takılırsa 5-10 saniye bekleyin. "Hmm, 4'ten sonra ne geliyordu? Sayı kartlarına bakalım mı?" diye yönlendirin. Doğrudan cevabı söylemeyin. Her başarılı tam sayma serisinde büyük bir kutlama yapın (alkış, zıplama, "Roket fırlattın!"). **ADIM 5 – Zorluk Artırma:** Çocuk alıştıkça 10'dan 1'e kadar hızlı saymasını isteyin. Zaman sınırı koyun; "5 saniyede sayabilir misin?" deyin. Sayma sırasında alkış ritmi tutun. "Şimdi 10'dan 1'e kadar say ama bu sefer 2'şer eksil," deyin (ileri düzey: 10, 8, 6...). Geriye saymayı günlük hayata taşıyın; "Kek pişiyor, 10, 9, 8... diye geriye sayalım," deyin. **ADIM 6 – Oyunlaştırın:** "Roket Fırlatma" oyunu; 10'dan geriye sayarken her sayıda bir basamak aşağı inin, 1 dediğinde "Fırlat!" deyip zıplayın. "Gizli Sayı" oyunu; bir sayı kartını saklayın, çocuk hangi sayının eksik olduğunu geriye sayarak bulsun. "Blok Kulesi" oyunu; 10 bloktan kule yapın, her geriye sayıda bir blok kaldırın, kule yıkılmasın. "Yarış" oyunu; ailece kim daha hızlı 10'dan 1'e sayar. Günde 5-10 dakika, eğlenceli anlarda tekrarlayın.

⚠️ Uzman Notu: Dikkat Edilecekler ve Uyarlamalar

1. Geriye sayma, ileri saymaya göre daha yüksek bir zihinsel çaba gerektirir; sabırlı olun ve her sayıyı net telaffuz etmesini bekleyin. 2. Başlangıçta 5'ten 1'e kadar geriye saymayla başlayın, başarıyı gördükçe 10'a çıkarın. 3. Sayı kartları veya merdiveni somut destek sağlar; çocuk unutursa görsel olarak hatırlayabilir. 4. Ritmik sayma önemli; monoton değil, zıplayarak, alkışlayarak, şarkı söyler gibi sayın. 5. Çocuk sayı atlıyorsa (10, 8, 6...) "Hmm, birer birer eksiliyoruz, 10, 9, 8... Her sayıda bir eksilme," deyin. 6. Geriye saymanın somut karşılığını gösterin; blok kulesi, basamak inme, roket fırlatma. 7. Çocuk isteksizse zorlamayın; günlük hayatta "Kek 10 dakika sonra pişecek, 10, 9, 8... diye sayalım," diyerek doğal fırsatlar yaratın. 8. Bu beceri çıkarma işlemleri için temel oluşturur; sabırlı olun.

Engeli olan çocuklar için 5'ten 1'e kadar geriye saymayla başlayıp, başarıyı gördükçe 10'a çıkarın. Çocuğa önce model olun, gerektiğinde fiziksel rehberlik verin (parmağıyla sayı kartlarını takip ettirmek, blokları birlikte kaldırmak) ve desteği yavaşça çekin. Görsel yönlendiriciler (sayı merdiveni, sayı kartları, bloklar, roket resmi) veya sesli ipuçları (ritimli sayma, şarkı) ekleyin. Otizm spektrumundaki çocuklar için aynı sayı dizisini ve oyunu sabit tutun, değişiklikleri önceden haber verin. Zihinsel yetersizliği olan çocuklar için 3'ten 1'e kadar sınırlı kalın, somut nesnelerle (blok kaldırma) destekleyin. Öğrenme güçlüğü olan çocuklar için sayıları renkli kodlayın veya melodiye oturtun. Sabırlı olun, tekrar sayısını artırın ve çocuğun günlük enerjisine göre seansı kısa tutun.

Çocuğunuzun Gelişimini Kapsamlı Değerlendirin

Çocuğunuzun yaş düzeyindeki tüm becerilerini MEB standartlarında erken ön tarama ile test etmek ve kişiye özel BEP programınızı oluşturmak için ücretsiz aracımızı kullanın.

Ücretsiz Ev Programı (BEP) Hazırla