Bilişsel Gelişim | KAZANIM KODU: 16.4

Bir öyküyü nesneleri, hareketleri ya da sözcükleri kullanarak anlatır.

🎯 Ön Koşul Beceriler

Çocuğun basit hikayeleri dinleyip anlayabiliyor, 3-4 adımlık olayları sırayla anlatabiliyor, basit nesneleri ve oyuncakları kullanabiliyor, rol yapma oyunlarına ilgi gösteriyor ve 5-10 dakika dikkat süresi olması gerekir.

🧸 Gerekli Materyaller

Evde bulunabilir: Çocuğun sevdiği hikaye kitapları (Kırmızı Başlıklı Kız, Üç Küçük Domuz, vb.), oyuncak figürler (hayvanlar, insanlar), ev eşyaları (örtü, şal, şapka, sopalar, minderler), kuklalar, telefon (video çekmek için). Alan: Geniş, güvenli bir oda; televizyon kapalı, müzik yok.

📝 Evde Uygulama Adımları

**ADIM 1 – Hazırlık:** Çocuğunuzun en sevdiği kısa bir masalı seçin (3-5 dakikalık). Masalın karakterlerini ve olaylarını hatırlatın. Basit kostümler hazırlayın; bir örtüyü Kırmızı Başlıklı Kızın pelerini yapın, bir şapkayı kurt takın. "Şimdi bu masalı birlikte canlandıracağız," deyin. **ADIM 2 – Model Olun:** Siz önce masalı anlatın. Kurt sesiyle "Grrr, ben kurt, nereye gidiyorsun?" deyin, eğilerek yürüyün. Kız sesiyle "Büyükanneme gidiyorum," deyip ellerinizi şaşkınlıkla açın. Hareketleri abartılı ve net yapın. "Bak, sesimi değiştiriyorum, vücudumu da kullanıyorum," deyin. Çocuğun size dikkatle bakmasını sağlayın. **ADIM 3 – Destekli Deneme:** Çocuğa bir karakter seçtirin. "Sen kurt ol, ben kız olacağım," deyin. Çocuğa kurt kostümünü (şapka, örtü) giydirin. Size söylediğiniz replikleri tekrar ettirin. "Şimdi sen de grrr diye kurt sesi çıkar ve eğilerek yürü," deyin. Çocuk utangaçsa önce sizin yanında, sonra tek başına denemesini sağlayın. Her denemede "Harika, kurt gibi yürüdün!" deyin. **ADIM 4 – Bağımsız Deneme:** Çocuktan kendi başına masalı anlatmasını isteyin. "Şimdi sen anlat, kurt nasıl yürüdü? Kız nasıl korktu?" diye sorun. Çocuk anlatırken olay sırasını takip edin. "Önce ne oldu? Sonra? En sonunda?" diye hatırlatın. Ses tonu ve vücut dili kullanmıyorsa "Hmm, korktuğunda sesin nasıl olurdu? Yüksek mi, alçak mı?" diye yönlendirin. Nesneleri hayal gücüyle kullanmıyorsa "Bu sopayı ne yapabiliriz? Kurtun kuyruğu olabilir mi?" diye sorun. **ADIM 5 – Zorluk Artırma:** Çocuk alıştıkça daha karmaşık hikayeler deneyin (5-6 olaylı). Çocuğun kendi hikayesini uydurmasını isteyin. "Sen olsan bu masalı nasıl değiştirirdin?" diye sorun. Farklı karakter sesleri denemesini teşvik edin. Çocuğunuzu telefonla kısa videolar çekin, birlikte izleyip "Bak burada kurt sesi çok güzel olmuş," diye konuşun. **ADIM 6 – Oyunlaştırın:** "Kukla Tiyatrosu" oyunu; çocuk kuklalarla/oyuncaklarla masalı canlandırsın. "Kostümlü Parti" oyunu; evdeki eşyaları kostüm olarak kullanıp masal karakterleri olun. "Hikâye Zinciri" oyunu; çocuk bir olay anlatır, siz devam edersiniz, sonra o devam eder. "Video Yıldızı" oyunu; çocuk masalı anlatırken video çekin, sonra ailece izleyin. Günde 10-15 dakika, yatmadan önce ritüel yapın.

⚠️ Uzman Notu: Dikkat Edilecekler ve Uyarlamalar

1. Olay örgüsünün (başlangıç-gelişme-sonuç) korunmasına özen gösterin; çocuk sırayı karıştırırsa nazikçe düzeltin. 2. Çocuk utangaçsa veya rol yapmaktan çekiniyorsa zorlamayın; önce ev içinde, aile bireyleri arasında başlayın. 3. Kostümler ve nesneler basit olmalı; profesyonel kostümler gerekmez, bir örtü ve şapka yeterli. 4. Çocuk ses tonunu değiştiremiyorsa önce abartılı model olun, zamanla doğallaşır. 5. Vücut dili ve mimikler abartılı olabilir; doğallıktan çok anlaşılırlık ve eğlence önemli. 6. Hikaye anlatımı uzun olmamalı; 3-5 dakika yeterli, yorulursa bırakın. 7. Çocuk kendi hikayesini uyduruyorsa teşvik edin; yaratıcılık önemli, masala sadık kalmak zorunlu değil. 8. Her gün aynı saatte (örneğin yatmadan önce) yapın; rutin pekiştiricidir.

Engeli olan çocuklar için hikayeyi kısa parçalara bölün (2-3 olay), başarıyı gördükçe uzatın. Çocuğa önce model olun, gerektiğinde fiziksel rehberlik verin (omuzlarını hafifçe eğdirerek kurt yürüyüşü yaptırmak, elinden tutarak hareket ettirmek) ve desteği yavaşça çekin. Görsel yönlendiriciler (hikaye resimleri, karakter kartları, olay sırası çizelgesi) veya sesli ipuçları (karakter sesleri, müzik) ekleyin. Otizm spektrumundaki çocuklar için aynı masalı tekrar tekrar anlatın, değişiklikleri önceden haber verin, sosyal hikaye formatı kullanın. Dil konuşma güçlüğü olan çocuklar için jest, işaret dili veya kuklalarla destekleyin; sözel anlatım zorunlu değil. Zihinsel yetersizliği olan çocuklar için daha basit hikayeler (2 olaylı) kullanın. Sabırlı olun, tekrar sayısını artırın ve çocuğun günlük enerjisine göre seansı kısa tutun.

Çocuğunuzun Gelişimini Kapsamlı Değerlendirin

Çocuğunuzun yaş düzeyindeki tüm becerilerini MEB standartlarında erken ön tarama ile test etmek ve kişiye özel BEP programınızı oluşturmak için ücretsiz aracımızı kullanın.

Ücretsiz Ev Programı (BEP) Hazırla
Bize Yazın 👋