Bilişsel Gelişim | KAZANIM KODU: 5.5

Farklı malzemeler kullanarak daire, üçgen, kare ve dikdörtgen geometrik şekillerini oluşturur.

🎯 Ön Koşul Beceriler

Çocuğun daire, kare, üçgen ve dikdörtgen şekillerini tanıyabiliyor, kenar ve köşe kavramlarını biliyor, esnek malzemeleri (hamur, ip, çubuk) büküp şekillendirebiliyor ve 5-10 dakika dikkat süresi olması gerekir.

🧸 Gerekli Materyaller

Evde bulunabilir: Oyun hamuru (ev yapımı veya hazır), şönil (tüylü tel), pipetler, ipler, dondurma çubukları, kibrit çubukları (güvenlik için uçları yuvarlak), makarna (spagetti veya penne), plastik bıçak (hamur kesmek için). Alan: Masa; üzeri korunmuş (gazete veya tepsi), malzemelerin dağılmasına izin verilebilir.

📝 Evde Uygulama Adımları

**ADIM 1 – Hazırlık:** Masaya farklı malzemeleri yayın: hamur, şönil, pipet, ip, dondurma çubukları. Çocuğunuzla birlikte şekil modellerini (kitaptan veya çizilmiş) inceleyin. Bak, bu kare. 4 kenarı var, 4 köşesi var. Bu daire, kenarı yok, köşesi yok, yuvarlak, deyin. **ADIM 2 – Model Olun:** Siz önce bir şekil oluşturun. Şimdi dondurma çubuklarıyla kare yapalım. 1 çubuk, 2 çubuk, 3 çubuk, 4 çubuk. Bak, 4 kenar, 4 köşe. Kare oldu! deyin. Kenarları ve köşeleri parmağınızla gösterin. Sonra ip ile daire yapın. İpi büküyorum, yuvarlak, kenarı yok, köşesi yok. Daire oldu! deyin. Çocuğun size dikkatle bakmasını sağlayın. Malzeme-şekil uyumunu vurgulayın. **ADIM 3 – Destekli Deneme:** Çocuğa malzeme ve şekil seçtirin. Sen şimdi üçgen yap, hangi malzeme kullanmak istersin? deyin. Çocuk çubuk seçerse Harika, çubuklar düz, üçgenin 3 kenarı var. 1, 2, 3 çubuk koyalım, deyin. Birlikte üçgeni oluşturun. Köşeleri hamur veya bantla birleştirin. Bak, 3 kenar, 3 köşe, üçgen! deyin. Çocuk zorlanırsa zemine şeklin taslağını çizip çubukları üzerine yerleştirmesine yardım edin. **ADIM 4 – Bağımsız Deneme:** Çocuktan kendi başına farklı şekiller oluşturmasını isteyin. Şimdi dikdörtgen yap, 2 kısa kenar, 2 uzun kenar, deyin. Çocuk oluştururken izleyin, müdahale etmeyin. Kenarları eşit uzunlukta yapmıyorsa Hmm, bu kenar kısa, bu kenar uzun. Dikdörtgende 2 kısa, 2 uzun olmalı, diye ipucu verin. Şekli bitirdiğinde Kenarları sayalım, 1, 2, 3, 4. Köşeleri sayalım, 1, 2, 3, 4. Harika! deyin. **ADIM 5 – Zorluk Artırma:** Çocuk alıştıkça daha karmaşık şekiller deneyin (beşgen, altıgen). İki malzemeyi birleştirin (örneğin: hamur taban üzerine çubuklar). Şimdi kareyi hamur üzerine çubuklarla yapalım, deyin. Çocuğun kendi şeklini uydurmasına izin verin. Bu ne şekli? 5 kenarı var, 5 köşesi var. Beşgen! deyin. Farklı boyutlarda şekiller oluşturmasını isteyin. **ADIM 6 – Oyunlaştırın:** Şekil Şefi oyunu; çocuk şef, malzemelerle şekil yemekleri yapıyor. Kare pizza, üçgen sandviç! Lego Şehri oyunu; şekillerden ev, araba, ağaç yapın. Hamur Fabrikası oyunu; hamur ile farklı şekiller kesin, kurutun, boyayın. Şekil Yarışı oyunu; kronometreyle kim daha hızlı 4 şekli oluşturur. Günde 10-15 dakika, yaratıcı ve eğlenceli ortamda tekrarlayın.

⚠️ Uzman Notu: Dikkat Edilecekler ve Uyarlamalar

1. Malzemelerin şeklin doğasına uygun seçilmesi kavramın doğru yerleşmesi için önemli; kare için düz çubuk, daire için yumuşak ip tercih edin. 2. Çocuk şekli oluştururken kenar ve köşe sayısını vurgulayın; bu geometrik özellikleri pekiştirir. 3. Başlangıçta basit şekillerle (kare, daire) başlayın, üçgen ve dikdörtgen daha zordur. 4. Çocuk şekli bozuk yaparsa (köşeleri yuvarlak, kenarları eğri) Hmm, karenin kenarları düz olmalı, bak düz çubuk kullanalım, diye yönlendirin. 5. Hamur veya bantla köşeleri birleştirmek şeklin kalıcılığını sağlar; parçalar dağılmasın. 6. Çocuk isteksizse zorlamayın; mutfakta Bu bisküvi kare mi, yuvarlak mı? diyerek doğal fırsatlar yaratın. 7. Güvenlik önemli; kibrit çubukları uçları yuvarlak, plastik bıçaklar çocuk güvenliği olmalı. 8. Her şekil tamamlandığında kutlayın; başarı hissi yaratır.

Her çocuk farklı hızda ilerler; 1-2 şekille başlayıp, başarıyı gördükçe çeşitlilik artırın. Çocuğa önce model olun, gerektiğinde fiziksel rehberlik verin (elinden tutarak çubuğu düz tutmak, ipi bükmek) ve desteği yavaşça çekin. Görsel yönlendiriciler (şekil şablonları, zemine çizilmiş şekil taslağı, renkli malzemeler) veya dokunsal ipuçları (farklı dokulu malzemeler) ekleyin. Otizm spektrumundaki çocuklar için aynı malzemeleri ve şekilleri sabit sırayla tekrar edin, değişiklikleri önceden haber verin. Zihinsel yetersizliği olan çocuklar için daha büyük malzemeler ve basit şekiller (daire, kare) kullanın. Görme yetersizliği olan çocuklar için kabartmalı şekiller ve dokunsal kenarlı malzemeler kullanın. Bedensel yetersizliği olan çocuklar için daha kalın ve tutması kolay malzemeler (kalın şönil, büyük hamur parçaları) kullanın. Sabırlı olun, tekrar sayısını artırın ve çocuğun günlük enerjisine göre seansı kısa tutun.

Çocuğunuzun Gelişimini Kapsamlı Değerlendirin

Çocuğunuzun yaş düzeyindeki tüm becerilerini MEB standartlarında erken ön tarama ile test etmek ve kişiye özel BEP programınızı oluşturmak için ücretsiz aracımızı kullanın.

Ücretsiz Ev Programı (BEP) Hazırla
Bize Yazın 👋