Bilişsel Gelişim | KAZANIM KODU: 5.4

Eş iki yarım parçayı birleştirerek bir bütün oluşturur.

🎯 Ön Koşul Beceriler

Çocuğun basit şekilleri tanıyabiliyor (daire, kare, üçgen), parça-bütün ilişkisini kavrayabiliyor (yapboz deneyimi), iki parçayı birleştirme eylemini biliyor ve 3-5 dakika dikkat süresi olması gerekir.

🧸 Gerekli Materyaller

Evde bulunabilir: Kartondan kesilmiş ikiye bölünmüş şekiller (daire, kare, üçgen, elma, kalp, balık), ortadan ikiye kesilmiş bir elma resmi (dergiden veya çizilmiş), ikiye bölünmüş ekmek, ikiye bölünmüş kağıt, yapıştırıcı (opsiyonel). Alan: Masa veya yer; düz bir zemin, ışık yeterli.

📝 Evde Uygulama Adımları

**ADIM 1 – Hazırlık:** Kartondan veya kağıttan ikiye bölünmüş 3-4 farklı şekil hazırlayın (daire, kare, elma, kalp). Parçaları karıştırın ve masaya yayın. Bak, şimdi bu yarım parçaları birleştirerek tam şekiller oluşturacağız, deyin. **ADIM 2 – Model Olun:** Siz önce bir şekli birleştirin. Bak, bu yarım daire. Bu da yarım daire. İkisini birleştirdiğimde... tam bir daire oldu! deyin. Parçaları doğru yönde hizalayın, pürüzsüz birleşim sağlayın. Bak, kenarlar birbirine oturdu, tam oldu, deyin. Aynısını kare için tekrarlayın. Çocuğun size dikkatle bakmasını sağlayın. **ADIM 3 – Destekli Deneme:** Çocuğa iki yarım parça verin. Şimdi sen dene, bu yarım elmayı tamamla, deyin. Çocuk parçaları birleştirirken Doğru yönde mi? Kenarlar birbirine oturuyor mu? diye yönlendirin. Yanlış yönde tutuyorsa Hmm, döndürelim mi? Bak, bu taraf düz, bu taraf da düz, düz kenarlar birbirine gelsin, deyin. Doğru birleştirdiğinde Harika, tam bir elma oldu! deyin. **ADIM 4 – Bağımsız Deneme:** Çocuktan kendi başına geriye kalan şekilleri birleştirmesini isteyin. Şimdi kalbi ve balığı sen tamamla, deyin. Çocuk birleştirirken izleyin, müdahale etmeyin. Zorlanırsa Hmm, bu parça nereye giderdi? Hangi şekille aynı görünüyor? diye ipucu verin. Doğrudan yerini göstermeyin. Her doğru birleştirmede Tam oldu, bütün oldu! deyin. **ADIM 5 – Zorluk Artırma:** Çocuk alıştıkça daha karmaşık şekiller deneyin (üçgen, yıldız, ay). Parçaları farklı boyutlarda yapın (biri büyük, biri küçük; çocuk eş olmayanları ayırt etsin). Bu iki parça eş mi? Birleştirince tam oluyor mu? diye sorun. Çocuğun kendi şeklini çizip kesmesini isteyin. Sen bir daire çiz, ben ikiye böleyim, sonra sen birleştir, deyin. **ADIM 6 – Oyunlaştırın:** Şekil Doktoru oyunu; çocuk doktor, yarım şekiller hasta, birleştirerek iyileştiriyor. Yapboz Yarışı oyunu; kim daha hızlı eş parçaları bulur ve birleştirir. Yemek Bölme oyunu; bir elmayı ikiye bölün, çocuk birleştirsin. Hikâye Anlatımı oyunu; birleştirilen şekille hikâye kurun. Bu tam daire, güneş gibi, gün doğuyor! Günde 5-10 dakika, eğlenceli anlarda tekrarlayın.

⚠️ Uzman Notu: Dikkat Edilecekler ve Uyarlamalar

1. Parçaların gerçekten eş (simetrik) olmasına dikkat edin ki birleşince pürüzsüz bir bütün oluşsun; farklı boyutlardaki parçalar çocuğu kafa karıştırabilir. 2. Çocuk parçaları zorluyorsa (takılmaya çalışıyorsa) Hmm, bu parça buraya uymuyor, döndürelim mi? deyin; zorlamak parçayı kırabilir. 3. Başlangıçta basit şekillerle (daire, kare) başlayın, karmaşık şekillere (yıldız, ay) geçmeyin. 4. Çocuk tam oldu demese de sorun değil; siz Tam oldu, harika! deyin, zamanla o da söyler. 5. Işık yeterli olmalı; çocuk parçaların kenarlarını net görebilmeli. 6. Zeminin düz olması önemli; eğimli zemin parçaların kaymasına neden olur. 7. Çocuk isteksizse zorlamayın; yemek hazırlarken Bu ekmeği ikiye böldüm, şimdi birleştirelim mi? diyerek doğal fırsatlar yaratın.

Her çocuk farklı hızda ilerler; 2-3 şekille başlayıp, başarıyı gördükçe çeşitlilik artırın. Çocuğa önce model olun, gerektiğinde fiziksel rehberlik verin (elinden tutarak parçayı doğru yöne çevirmek) ve desteği yavaşça çekin. Görsel yönlendiriciler (bütün şeklin resmini altına koymak, parçaların kenarlarına renkli bant yapıştırmak) veya dokunsal ipuçları (farklı dokulu parçalar) ekleyin. Otizm spektrumundaki çocuklar için aynı şekilleri ve parçaları sabit sırayla tekrar edin, değişiklikleri önceden haber verin. Zihinsel yetersizliği olan çocuklar için daha büyük parçalar kullanın, şekil sayısını azaltın. Görme yetersizliği olan çocuklar için kabartmalı şekiller veya dokunsal kenarlı parçalar kullanın. Bedensel yetersizliği olan çocuklar için daha büyük ve tutması kolay parçalar kullanın. Sabırlı olun, tekrar sayısını artırın ve çocuğun günlük enerjisine göre seansı kısa tutun.

Çocuğunuzun Gelişimini Kapsamlı Değerlendirin

Çocuğunuzun yaş düzeyindeki tüm becerilerini MEB standartlarında erken ön tarama ile test etmek ve kişiye özel BEP programınızı oluşturmak için ücretsiz aracımızı kullanın.

Ücretsiz Ev Programı (BEP) Hazırla
Bize Yazın 👋