Bilişsel Gelişim | KAZANIM KODU: 13.1

Dinleme, şarkı söyleme ya da müzik aleti çalma gibi davranışlarla müzik etkinliklerine katılır.

🎯 Ön Koşul Beceriler

Çocuğun müziğe ilgi gösteriyor, sesleri taklit edebiliyor, elindeki nesneleri sallayabiliyor, basit ritimleri tekrar edebiliyor ve 3-5 dakika dikkat süresi olması gerekir. Şarkılara ve melodilere tepki veriyor olmalıdır.

🧸 Gerekli Materyaller

Evde bulunabilir: Ritim çubukları (ahşap kaşıklar, kalem), marakas (tuzluk/biberlik veya boncuklu şişe), çocuk şarkıları (telefon/müzik çalar), kutu, tencere kapağı (davul), pet şişe (marakas). Alan: Geniş, güvenli bir oda; televizyon kapalı, müzik açık.

📝 Evde Uygulama Adımları

**ADIM 1 – Hazırlık:** Çocuğun sevdiği bir şarkıyı seçin (neşeli, tempolu, tekrarlı). Ritim çubukları olarak iki ahşap kaşık veya kalem hazırlayın. Marakas olarak tuzluk veya boncuklu pet şişe kullanın. Şimdi birlikte müzik yapacağız, deyin. **ADIM 2 – Model Olun:** Siz önce müziği açın ve kendiniz eşlik edin. Şarkıyı söyleyin, ellerinizle ritim tutun, kaşıkları birbirine vurun. Bak, müzik çalıyor, ben de eşlik ediyorum. Şarkıyı söylüyorum, ellerimle ritim tutuyorum, deyin. Çocuğun size dikkatle bakmasını sağlayın. Müziği durdurun, durun. Müzik başladığında tekrar başlayın, deyin. **ADIM 3 – Destekli Deneme:** Çocuğa bir çift kaşık veya marakas verin. Şimdi sen de eşlik et. Müzikle birlikte kaşıklarını vur, deyin. Çocuk vurmuyorsa elinden tutun, birlikte vurun. Mırıldanmıyorsa siz mırıldanın, çocuğun taklit etmesini bekleyin. Müziği durdurun, durun. Tekrar başlayın. Her katılımda Harika, müziğe eşlik ediyorsun! deyin. **ADIM 4 – Bağımsız Deneme:** Çocuktan kendi başına katılmasını isteyin. Şimdi sen tek başına dene. Müzik çalacak, sen de eşlik et, deyin. Çocuk sadece dinliyorsa Şarkıyı mırıldan, ellerinle ritim tut, deyin. Hala katılmıyorsa Müzikle birlikte zıpla, deyin. Müziği durdurun, donun. Tekrar başlayın. Her aktif katılımda büyük bir kutlama yapın. **ADIM 5 – Zorluk Artırma:** Çocuk alıştıkça farklı müzik türleri deneyin (hızlı, yavaş, klasik, pop). Farklı enstrümanlar kullanın; tencere kapağı davul, pet şişe marakas. Müziğin hızına göre hareket hızını değiştirmesini isteyin. Hızlı müzikte hızlı, yavaş müzikte yavaş. Don-Ateş oyunu; müzik durunca donun, müzik başlayınca hareket edin. **ADIM 6 – Oyunlaştırın:** Müzik Bandı oyunu; ailece herkes farklı enstrümanla katılsın. Don-Ateş oyunu; müzik durunca donun, başlayınca dans edin. Şarkı Yarışması oyunu; kim daha güzel mırıldanır? Ritim Takibi oyunu; siz bir ritim yapın, çocuk tekrar etsin. Günde 5-10 dakika, eğlenceli ve gürültülü ortamda tekrarlayın.

⚠️ Uzman Notu: Dikkat Edilecekler ve Uyarlamalar

1. Çocuğun müziğe katılırken kendi hızını müziğin temposuyla eşitlemesine özen gösterin; acele etmeyin. 2. Seçilen müziklerin ritmi net ve ayırt edilebilir olmalı; karmaşık veya monoton müzikler çocuğun kafasını karıştırabilir. 3. Çocuk çekiniyorsa veya katılmıyorsa zorlamayın; önce siz eşlik edin, çocuk izlesin. 4. Ses seviyesi çok yüksek olmamalı; çocuğun işitme sağlığı önemli. 5. Her çocuk farklı müzik türlerine farklı tepki verir; bazıları hızlı müziği sever, bazıları yavaş. Çocuğunuzun tercihini gözlemleyin. 6. Müzik etkinliği eğlenceli olmalı; performans beklemeyin, katılım önemli. 7. Çocuk isteksizse zorlamayın; mutfakta şarkı söylerken kaşıkları birbirine vurarak doğal fırsatlar yaratın.

Her çocuk farklı hızda ilerler; tek bir enstrümanla (kaşık) başlayıp, başarıyı gördükçe çeşitlilik artırın. Çocuğa önce model olun, gerektiğinde fiziksel rehberlik verin (elinden tutarak kaşıkları vurmak, omuzlarından hafifçe sallamak) ve desteği yavaşça çekin. Görsel yönlendiriciler (müzik çalarken renkli ışıklar, dans eden oyuncaklar) veya dokunsal ipuçları (titreşimli enstrümanlar) ekleyin. Otizm spektrumundaki çocuklar için aynı şarkıyı ve aynı enstrümanı sabit sırayla tekrar edin, değişiklikleri önceden haber verin. İşitsel yetersizliği olan çocuklar için müziğin bas titreşimlerini hissettirin, görsel ritim göstergeleri kullanın. Dil konuşma güçlüğü olan çocuklar için jest ve işaret diliyle destekleyin, mırıldanma yerine ritmik hareket yeterli. Zihinsel yetersizliği olan çocuklar için basit, tekrarlı şarkılar ve tek enstrüman kullanın. Sabırlı olun, tekrar sayısını artırın ve çocuğun günlük enerjisine göre seansı kısa tutun.

Çocuğunuzun Gelişimini Kapsamlı Değerlendirin

Çocuğunuzun yaş düzeyindeki tüm becerilerini MEB standartlarında erken ön tarama ile test etmek ve kişiye özel BEP programınızı oluşturmak için ücretsiz aracımızı kullanın.

Ücretsiz Ev Programı (BEP) Hazırla