İnce Motor | KAZANIM KODU: 2.19

Küçük nesneleri parmaklarını ve bileğini kullanarak çevirir.

🎯 Ön Koşul Beceriler

Çocuğun nesneleri avuç içiyle kavrayabiliyor, elini nesneye uzatabiliyor, basit döndürme hareketleri yapabiliyor (kapı kolu, musluk) ve yetişkinin basit yönergelerine (çevir, aç, kapat) tepki verebiliyor olması gerekir. Bilek eklemi dairesel hareket kapasitesi gelişmeye başlamış olmalıdır.

🧸 Gerekli Materyaller

Evde bulunabilir: Geniş ağızlı ve kolayca dönen kapaklı bir kavanoz veya şişe (plastik, pürüzsüz), çevirmeli oyuncaklar (kurmalı araba, müzik kutusu), çevirmeli kapı kolu (oyuncak), plastik kavanoz (içine sevdiği bir nesne konulmuş). Alan: Masa veya yer; çocuğun rahatça oturabileceği, düz bir zemin.

📝 Evde Uygulama Adımları

**ADIM 1 – Hazırlık:** Geniş ağızlı, kolayca dönen kapaklı bir kavanoz alın. İçine çocuğun sevdiği bir nesne koyun (örneğin renkli top, boncuk, kurabiye). Kapağı hafifçe kapatın, gevşek bırakın. Çocuğun önüne koyun. Bak, içinde sürpriz var! Açalım mı? deyin. Çocuğun dikkatini kavanoza çekin. **ADIM 2 – Model Olun:** Siz önce kavanozu açın. Bak, kapağı çeviriyorum, deyin. Parmağınızla ve bileğinizle dairesel hareket yapın. Yavaşça, net bir şekilde çevirin. Bak, parmaklarım ve bileğim dönüyor. Açtım! deyin. İçindeki nesneyi çıkarın. Çocuğun size dikkatle bakmasını sağlayın. Kapağı kapatıp tekrar açın. **ADIM 3 – Destekli Deneme:** Çocuğa kavanozu verin. Şimdi sen aç, bakalım içinde ne var? deyin. Çocuk kapağı çevirmeye çalışıyorsa elinin üzerinden hafifçe rehberlik edin. Bileğini dairesel şekilde kullanması için elini hafifçe yönlendirin. Bak, döndür, çevir, deyin. Başlangıçta kapağı gevşek bırakın, sadece yarım tur çevirmeyle açılmasını sağlayın. Çocuk açtığında İçinde ne var? Harika, açtın! deyin. **ADIM 4 – Bağımsız Deneme:** Çocuktan tek başına denemesini isteyin. Şimdi sen tek başına aç, deyin. Çocuk çevirirken izleyin, müdahale etmeyin. Bilek hareketi kullanmıyorsa, sadece eliyle çeviriyorsa Bak, bileğini de döndür, deyin. Kendi bileğinizi gösterin. Zorlanırsa kapağı biraz daha gevşetin. Her denemeden sonra teşvik edin. Başarılı olduğunda büyük bir kutlama yapın. **ADIM 5 – Zorluk Artırma:** Çocuk alıştıkça kapağı biraz daha sıkın. Tam tur çevirmesini isteyin. Farklı nesneler deneyin; çevirmeli oyuncaklar, kurmalı arabalar, müzik kutuları. Bak, şimdi bunu çevir, deyin. Çocuğun kendi kavanozunu kapatmasını isteyin. Kapat, aç, kapattın, açtın! deyin. **ADIM 6 – Oyunlaştırın:** Sürpriz Kavanozu oyunu; her seferinde farklı nesne koyun, çocuk açıp bulsun. Çevirmeli Yarış oyunu; kim daha hızlı açar? Müzik Kutusu oyunu; çevirmeli müzik kutusu, çocuk çeviriyor, müzik çalıyor. Kapı Kolu oyunu; oyuncak kapı kolunu çevirerek aç-kapat. Günde 5-10 dakika, eğlenceli ve sabırlı ortamda tekrarlayın.

⚠️ Uzman Notu: Dikkat Edilecekler ve Uyarlamalar

1. Kullanılan kapakların çocuğun elini sıkıştırmayacak veya kesmeyecek yapıda (plastik ve pürüzsüz) olduğundan emin olunuz. 2. Başlangıçta kapağı gevşek bırakın; çocuk başarı hissini tatmalı. Zamanla sıkın. 3. Çocuk sadece eliyle çeviriyor, bilek hareketi kullanmıyorsa bu normaldir; henüz bilek koordinasyonu gelişmemiştir. Sabırla yönlendirin. 4. Her çocuk farklı hızda ilerler; bazıları hemen öğrenir, bazıları haftalar alır. Sabırlı olun. 5. Çocuk kavanozu fırlatıyorsa bu normaldir; öfke veya heyecan ifadesi olabilir. Sakin olun, tekrar deneyin. 6. Güvenlik önemli; cam kavanozlar kırılabilir, plastik tercih edin. 7. Çocuk isteksizse zorlamayın; yemek saatinde kavanoz kapağı açtırarak doğal fırsatlar yaratın. 8. Çevirme hareketi, ince motor gelişimi ve el-bilek koordinasyonu için temel oluşturur.

Her çocuk farklı hızda ilerler; daha büyük ve kolayca dönen kapaklarla başlayıp, başarıyı gördükçe küçük ve sıkı kapaklara geçin. Çocuğa önce model olun, gerektiğinde fiziksel rehberlik verin (elinden tutarak dairesel hareket yaptırmak) ve desteği yavaşça çekin. Görsel yönlendiriciler (kapağın üzerine ok işareti yapıştırmak, çevirme yönünü göstermek) veya dokunsal ipuçları (kapağın kenarına kabartmalı bant yapıştırmak) ekleyin. Otizm spektrumundaki çocuklar için aynı kavanozu ve aynı nesneyi sabit sırayla tekrar edin, değişiklikleri önceden haber verin. Bilek hareketi kısıtlı olan çocuklar için daha büyük ve kavraması kolay çevirmeli oyuncaklar kullanarak kaba hareketten ince harekete geçiş yapabilirsiniz. Zihinsel yetersizliği olan çocuklar için daha büyük ve renkli kapaklar kullanın. Görme yetersizliği olan çocuklar için sesli kapaklar (çıngıraklı, tıkırdayan) kullanın. Sabırlı olun, tekrar sayısını artırın ve çocuğun günlük enerjisine göre seansı kısa tutun.

Çocuğunuzun Gelişimini Kapsamlı Değerlendirin

Çocuğunuzun yaş düzeyindeki tüm becerilerini MEB standartlarında erken ön tarama ile test etmek ve kişiye özel BEP programınızı oluşturmak için ücretsiz aracımızı kullanın.

Ücretsiz Ev Programı (BEP) Hazırla